CENTRUM ORGANIZACYJNO-KOORDYNACYJNE DO SPRAW TRANSPLANTACJI "POLTRANSPLANT"
02-001 WARSZAWA, AL. JEROZOLIMSKIE 87, Dyrektor: prof. dr hab. med. Roman Danielewicz
Przypominamy,
że zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 4 grudnia 2009 r. w
sprawie krajowej listy osób oczekujących na przeszczepienie (KLO), od 1.01.2010
r. istnieje obowiązek zgłaszania do KLO osób oczekujących na przeszczepienie
nerki, nerki i trzustki, trzustki, wątroby, serca, płuc, komórek krwiotwórczych
szpiku, krwi obwodowej i krwi pępowinowej, regenerujących się komórek, innych
niż szpik, komórki krwiotwórcze krwi obwodowej i krwi pępowinowej, w szczególności:
oka, trzustki, przytarczyc, wątroby, chrząstki stawowej, mięśniowych, naskórka przez lekarza kierującego zespołem kwalifikacyjnym (Art. 16c ust. 3 nowelizowanej
w 2009 r. ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu
komórek, tkanek i narządów), po
zakwalifikowaniu potencjalnego biorcy w danym ośrodku kwalifikacyjnym.
Zgodnie z art.
17 tejże ustawy wpisanie na listę
jest warunkiem otrzymania przeszczepu.
Proszę o niezwłoczne
zweryfikowanie i uzupełnienie informacji w Ustawowych Rejestrach
Transplantacyjnych (URT) o chorych zgłoszonych do KLO z Państwa ośrodka (dane
osobowe chorych, dokładny adres, telefon, data i tryb zgłoszenia do KLO) oraz
odrębnie do rejestru przeszczepień (RP) o wszystkich wykonanych zabiegach
przeszczepienia od 2006 r.
Przypominamy
także, że zgodnie z wymienionym wyżej rozporządzeniem, wyboru z listy potencjalnego biorcy, według kolejności wpisu na
listę, dokonuje lekarz wyznaczony przez kierownika zakładu opieki zdrowotnej, w
którym dokonuje się przeszczepień ww narządów tkanek lub komórek, w
porozumieniu z Poltransplantem. Zakład opieki zdrowotnej, który dokonał
przeszczepienia, przesyła niezwłocznie do Poltransplantu, szczegółowy protokół wyboru potencjalnego biorcy z listy wraz z
uzasadnieniem. Protokół ten powinien w sposób jednoznaczny uzasadniać
wszelkie odstępstwa od zasad alokacji.
Informacje z
URT są dla nas jedyną podstawą do wysłania do chorego listu o umieszczeniu na
KLO z podaniem daty zgłoszenia, czyli daty nadania po raz pierwszy statusu
„aktywny” w URT. Status „w trakcie kwalifikacji” oznacza przygotowywanie
chorego do zgłoszenia do KLO. Proszę o wpisywanie także powodów czasowej
dyskwalifikacji chorego z przeszczepienia.
Wiarygodność
danych w URT będzie weryfikowana przed każdą kolejną akredytacją ośrodka
transplantacyjnego.
z wyrazami szacunku
Prof. dr hab. med. Roman Danielewicz, Dyrektor Poltransplantu
Stanowisko Poltransplantu w sprawie oznaczania markerów nowotworowych
Warszawa, 22 czerwca 2012 r.
Dotyczy oznaczania markerów nowotworowych u zmarłych dawców narządów
Nie ma ścisłych i jednoznacznych medycznych rekomendacji dotyczących oznaczania wszystkich markerów nowotworowych u zmarłych dawców i interpretacji ich wyników, z wyjątkiem niektórych sytuacji (beta-HCG u młodych kobiet z ukierunkowanym wywiadem oraz młodych mężczyzn, PSA u mężczyzn powyżej 50 roku życia i z ukierunkowanym wywiadem). Rekomendowane jest natomiast stworzenie własnych zasad dotyczących
alarmu i alertu nowotworowego u dawcy, w ośrodkach transplantacyjnych, w oparciu o własny materiał. Wymaga to analizy większej grupy dawców, od których wykorzystano narządy do przeszczepienia z oceną badania przedmiotowego i informacji z wywiadu, badań dodatkowych (w tym markerów), badania śródoperacyjnego, ewentualnych badań histopatologicznych, wyniku sekcji, wczesnego i odległego przeżycia przeszczepów i biorców, tych z grupy większego i tych z grupy mniejszego ryzyka
przeniesienia nowotworu. W takim przypadku powstałaby niepowtarzalna i warta upublicznienia procedura mająca na celu pomniejszenie ryzyka przeniesienia nowotworu od dawcy i biorcy przeszczepu. Uważam, że posiadanie wyników markerów nowotworowych jest wartościowe jako jeszcze jedna cecha w charakterystyce dawcy pozwalająca tworzyć profil przeszczepienia w kontekście analizy ryzyko – korzyść. Dlatego takie pole znajduje się
na karcie koordynacyjnej i w sieciowych www.rejestry.net w module koordynacja. Nigdy natomiast wynik markera nie może być interpretowany w oderwaniu od innych cech dawcy. Tak jak chirurg nigdy nie będzie operował chorego tylko na podstawie wyników markera nowotworowego, tak lekarz podejmujący decyzję, czy wykorzystać narządy do przeszczepienia lub je zdyskwalifikować takiej decyzji nie może podjąć tylko na takiej podstawie. Istnieje wtedy ryzyko nieuzasadnionej utraty narządów zdatnych do przeszczepienia.
Z drugiej strony lekarz dokonujący decyzji o wykorzystaniu narządów ma prawo podjąć większe ryzyko, niż w przypadku przeszczepiania tkanek i leczenia krwią, ponieważ przeszczepianie narządów jest zabiegiem w krótszej lub dłuższej perspektywie ratującym życie, ponieważ jest stały niedobór narządów dostępnych do przeszczepienia, a ogólne wyniki przeszczepienia są dobre. W praktyce, w sytuacjach związanych
z alarmem i alertem nowotworowym należy się posiłkować opiniami ekspertów zawartymi min. w:
- dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie norm jakości i bezpieczeństwa narządów ludzkich przeznaczonych do przeszczepienia - załącznik A tej dyrektywy - wskazówkami zawartymi w 4-tej edycji z 2010 r. „Guide to the Safety and Quality Assurance for the Transplantation of Organs, Tissues and Cells” (European Committee of Experts on Organ Transplantation
CD-P-TO) – egzemplarze tej książeczki trafiły w ubiegłym roku do ośrodków transplantacyjnych - wskazówkami zawartymi w praktycznym przewodniku „Wytyczne dotyczące zasad zgłaszania, kwalifikacji i przygotowania zmarłych dawców do pobrania narządów pod red. Profesorów Rutkowskiego, Kalicińskiego i Śledzińskiego (Via Medica, Gdańsk 2009) - TPM transplant coordination
manual – niestety mało dostępna publikacja - Uwagach w sprawie zapobiegania przenoszeniu nowotworów od dawców do biorców przeszczepów (Malanowski P., Czerwiński J., Wałaszewski J.. Poltransplant – Biuletynformacyjny 2007) - przedmiotowym piśmiennictwie i doniesieniach zjazdowych
Tam ujęte zasady pomniejszania ryzyka przenoszenia nowotworów od dawców do biorców przeszczepów są popularyzowane przez Poltransplant (szkolenia szpitalnych koordynatorów pobierania narządów), Warszawski Uniwersytet Medyczny (Podyplomowe Studia Koordynatorów Transplantacyjnych) i Polskie Towarzystwo Transplantacyjne (doniesienia i referaty na kongresach naszego Towarzystwa). Popieram i zachęcam koordynatorów szpitalnych do oznaczania markerów, w niektórych i uzasadnionych sytuacjach tego wymagam, zawsze zobowiązuję do podejmowania decyzji na podstawie wielu cech dawcy, propaguję badanie podmiotowe i przedmiotowe dawcy, nauczam o tym, przyczyniłem się do wprowadzenia zapisu w rozporządzeniu o kosztach, który usprawiedliwia finansowo takie badanie. Jednak z przyczyn wyjaśnionych wyżej i podyktowanych praktyką medyczną, nie mogę wprowadzić obowiązkowego oznaczania markerów nowotworowych, czyli zobowiązać, czyli nakazać, co by w praktyce i konsekwencji oznaczało nieprzyjęcie przez biuro Poltransplantu potencjalnego dawcy do koordynacji w przypadku braku wyników markerów nowotworowych.
Z poważaniem dr n. med. Jarosław Czerwiński zca dyr. Poltransplantu ds. medycznych
Infomacje dotyczące istotnych zdarzeń i reakcji niepożądanych
Warszawa, czerwiec 2012 r.
Szanowni Państwo,
Polskie i europejskie prawodawstwo jednoznacznie opisuje definicje istotnych zdarzeń i reakcji niepożądanych, jak również role instytucji i organizacji w systemie ich zgłaszania. W związku z tym zwracamy się z uprzejmą prośbą o informowanie o wszelkich istotnych zdarzeniach i reakcjach niepożądanych, które wystąpią u biorców, którzy mieli wykonany zabieg przeszczepienia narządu w Państwa ośrodku
lub są pod opieką Państwa poradni transplantacyjnej oraz żywych dawców narządów, którzy mieli wykonany zabieg pobrania narządu w Państwa ośrodku lub są pod opieką Państwa poradni transplantacyjnej. Aktualny katalog zdarzeń i reakcji niepożądanych – w załączeniu.
Zgłoszenie istotnej reakcji lub zdarzenia niepożądanego odbywa się przez Ustawowe Rejestry Transplantacyjne www.rejestry.net. Przesłane zgłoszenie powinno zawierać: 1. informację o miejscu i rodzaju zdarzenia lub reakcji, 2. opis
zdarzenia lub reakcji, 3. analizę przyczyn wystąpienia zdarzenia lub reakcji, 4. przedstawienie czynności, jakie zostały podjęte w celu zapobiegania im w przyszłości. Wpis powinien być dokonany bezpośrednio po wystąpieniu reakcji lub zdarzenia (informacja wstępna)
oraz po 3 miesiącach od wystąpienia reakcji lub zdarzenia (informacja finalna).
Z poważaniem dr n. med. Anna Pszenny Koordynator ds. Transplantacji
Joint Council of Europe/United Nations Study on trafficking in organs, tissues and cells and trafficking in human beings for the purpose of the removal of organs
Aktualny katalog zdarzeń i reakcji niepożądanych
