Zasady Alokacji Narządów
Podczas spotkania przedstawicieli zespołów
transplantacyjnych, Poltransplantu oraz zespołu Krajowej Rady Transplantacyjnej
ds. Przeszczepiania Narządów, które odbyło się 26 stycznia 2007r, a także po
wcześniejszych konsultacjach ze środowiskiem transplantacyjnym, uzgodnione
zostały kryteria i zasady alokacji narządów. Dotyczy to przeszczepów nerek,
serca, wątroby, płuc, a także jednoczesnych przeszczepów nerek z innymi
narządami.
Ustalono, że zasady te będą obowiązywać od 1 lutego
2007, oprócz systemu alokacji nerek, który zacznie obowiązywać po jego
opublikowaniu, tj. ok. 1 marca 2007.
Prof. Piotr Kaliciński
Przewodniczący Krajowej Rady Transplantacyjnej
Zasady alokacji zgłoszeń zmarłych dawców serca
(takie
same zasady obowiązują przy alokacji zgłoszeń dawcy płuc]
1.
System działa na zasadzie zgłaszania potencjalnych
dawców do ośrodków przeszczepiających serca wg schematu „1-1-1-1".
2.
Pierwszeństwo na liście ma zawsze pacjent zgłoszony do
przeszczepienia w trybie „nagłym".
3.
Priorytet mają biorcy z listy pediatrycznej w stosunku
do dawców, którzy nie ukończyli 16 rż.
4.
Zgłoszenie do przeszczepienia w trybie „nagłym"
musi być dokonane na podstawie ustalonych kryteriów oraz poprzez przesłanie do
Poltransplantu karty zgłoszenia biorcy do przeszczepienia serca w trybie
„nagłym" (wzór karty zgłoszenia biorcy do przeszczepienia serca w trybie
„nagłym" znajduje się na dołączonej do Biuletynu płytce].
5.
Zgłoszenia w trybie „nagłym" wymagają weryfikacji
danych biorcy (odnowienia zgłoszenia] co 7 dni.
6.
W przypadku współistnienia kilku zgłoszeń biorców w
trybie „nagłym" wybór ośrodka, który otrzyma ofertę pobrania następuje w
drodze ustaleń prowadzonych przez Poltransplant z ośrodkami zgłaszającymi
biorców w trybie „nagłym". W przypadku braku porozumienia między
ośrodkami decyduje kolejność zgłoszenia biorcy oraz wpisane w karcie
zgłoszenia biorcy warunki akceptacji dawcy (grupa krwi, masa ciała, wiek].
7.
W przypadku przeszczepienia serca w trybie
„elektywnym" decyzję o wyborze biorcy z listy ośrodka przeszczepiającego
podejmuje jego kierownik (osoba upoważniona] w oparciu o kryteria ogólne i
priorytety: zgodność w grupach głównych krwi, pilność przeszczepienia, czas
oczekiwania na przeszczep, warunki anatomiczne, stosunek masy ciała dawcy i
biorcy oraz inne kryteria szczegółowe obowiązujące w danym ośrodku.
8.
W przypadkach przeszczepień elektywnych zespół
transplantacyjny ma pierwszeństwo do pobrań w szpitalu lokalnym (własnym lub
położonym w bezpośredniej bliskości]. Skutkuje to wykorzystaniem swojej
kolejności zgłoszenia.
9.
Odmowa przyjęcia zgłoszenia nie skutkuje utratą
kolejki do następnego zgłoszenia dawcy w następujących sytuacjach: brak
odpowiedniego biorcy na liście oczekujących w danym ośrodku (brak biorcy ze
zgodną z dawcą grupą krwi, brak biorcy o warunkach anatomicznych
odpowiadających dawcy], zbyt duża odległość do ośrodka dawcy mogąca skutkować
przekroczeniem bezpiecznego czasu niedokrwienia serca
10.
W przypadku braku wykorzystania oferty przez wszystkie
kolejne ośrodki (w tym rezygnacja z pobrania serca po przyjeździe do ośrodka
dawcy] - takie zgłoszenie uznaje się za „niebyłe".
11.
Utrata kolejki w następnej rundzie alokacji dawców
serca dla biorców elektywnych ma miejsce w następujących przypadkach:
wykorzystanie dawcy i przeszczepienie poza kolejnością dla biorcy w trybie
nagłym, wykorzystanie pobrania od dawcy w szpitalu lokalnym.
12.
Monitorowanie systemu alokacji:
- listę osób zgłoszonych do
przeszczepienia z zaznaczeniem trybu zgłoszenia (elektywny, urgens] prowadzi
krajowa lista oczekujących na przeszczepienie w Po-ltransplancie
- raporty z wykorzystania ofert
pobrania gromadzi Zespół ds. Koordynacji Pobierania i Przeszczepiania Narządów
w Poltransplancie
-po
każdym przeszczepieniu serca obowiązuje jego udokumentowanie przez ośrodek,
który je wykonał w Krajowym Rejestrze Przeszczepień
- Poltransplant raz w miesiącu przekazuje do ośrodków przeszczepiających sprawozdanie z
dystrybucji ofert pobrania oraz plan zgłoszeń na najbliższą przyszłość
Zasady alokacji zgłoszeń zmarłych dawców wątroby
1. Zasada równej dystrybucji
ofert pobrania wątroby od zmarłych dawców dla wszystkich ośrodków
przeszczepiających wątrobę, czyli zgłoszenia wg systemu 1-1-1-1-1-1
2. Priorytet mają biorcy z listy
pediatrycznej w stosunku do wszystkich dawców, którzy nie ukończyli 16 rż
3. Obowiązują 2 tryby zgłaszania
biorców do przeszczepienia; „nagły" i „elektywny". Biorca zgłoszony
do przeszczepienia w trybie nagłym ma bezwzględne pierwszeństwo przy alokacji
wątroby.
4.
Wskazania do przeszczepienia w trybie „nagłym":
-ostra niewydolność wątroby (np. wg
kryteriów King's College Hospital]
-ostra
dekompensacja przewlekłej niewydolności wątroby własnej lub przeszczepu
(MELD/PELD > 25, zespół wątrobowo-nerkowy, śpiączka, krwotok z żylaków
przełyku nie dający się zatrzymać, dializoterapia nerkowa lub wątrobowa,
konieczność stosowania oddechu wspomaganego - respirator]
-wątroby w czasie 14 dni od przeszczepu
(pierwotny brak funkcji, zakrzep naczyniowy, odrzucanie]
5. Zgłoszenie do przeszczepienia w trybie „nagłym" musi być
dokonane na podstawie ustalonych kryteriów oraz poprzez przesłanie do Poltransplantu karty zgło-
szenia biorcy do przeszczepienia w trybie „nagłym" (wzór karty zgłoszenia
biorcy do przeszczepienia wątroby w trybie „nagłym"
znajduje się na dołączonej do Biuletynu płytce].
6. Zgłoszenia w trybie
„nagłym" wymagają weryfikacji danych biorcy (odnowienia zgłoszenia] co 72 godziny.
7.
W przypadku współistnienia kilku zgłoszeń biorców w
trybie „nagłym" wybór ośrodka, który otrzyma ofertę pobrania następuje w
drodze ustaleń prowadzonych przez Poltransplant z ośrodkami zgłaszającymi
biorców w trybie „nagłym". W przypadku braku porozumienia między
ośrodkami, decyduje kolejność zgłoszenia biorcy oraz wpisane w karcie
zgłoszenia biorcy warunki akceptacji dawcy (grupa krwi, masa ciała, wiek].
8. W przypadku przeszczepienia
wątroby w trybie „elektywnym" decyzję o wyborze biorcy z listy ośrodka
przeszczepiającego podejmuje jego kierownik (osoba upoważniona] w oparciu o
kryteria ogólne i priorytety: zgodność w grupach głównych krwi, pilność
przeszczepu (MELD, PELD, Child-Pugh], warunki anatomiczne, stosunek masy ciała
dawcy i biorcy, guz wątroby po leczeniu wstępnym kwalifikowany zgodnie z
przyjętymi w danym ośrodku kryteriami, czas oczekiwania na przeszczep oraz inne
kryteria szczegółowe obowiązujące w danym ośrodku.
9. W przypadkach przeszczepień
elektywnych zespół transplantacyjny ma pierwszeństwo do pobrań w szpitalu
własnym. Skutkuje to wykorzystaniem swojej kolejności zgłoszenia.
10. Odmowa przyjęcia zgłoszenia
nie skutkuje utratą kolejki do następnego zgłoszenia dawcy w sytuacji
-braku
wykorzystania oferty przez wszystkie ośrodki (także w przypadku rezygnacji z
przeszczepienia pobranej wątroby po jej ocenie makroskopowej] - takie
zgłoszenie uznaje się za „niebyłe"
-odległości ośrodka Tx od ośrodka dawcy
przekraczająca 400 km przy braku możliwości wykorzystania transportu lotniczego
przez zespół pobierający
11. Utrata kolejki w następnej rundzie alokacji dawców wątroby ma
miejsce w sytuacjach:
-wykorzystanie dawcy do
pobrania wątroby i przeszczepienia poza kolejnością dla biorcy w trybie nagłym
-przeszczepienie narządu od dawcy pediatrycznego dla biorcy pediatrycznego
-wykorzystanie do przeszczepu narządu
pobranego od dawcy we własnym szpitalu
-w razie innych sytuacjach nie
uwzględnionych w ww punktach (rezygnacja z pobrania bez istotnego
uzasadnienia] - brak akceptacji oferty skutkuje utratą kolejki !!!
12. Monitorowanie systemu alokacji:
-listę osób zgłoszonych do
przeszczepienia z zaznaczeniem trybu zgłoszenia (elektywny, urgens] prowadzi
krajowa lista oczekujących na przeszczepienie w Po-ltransplancie
-raporty z wykorzystania ofert
pobrania gromadzi Zespół ds. Koordynacji Pobierania i Przeszczepiania Narządów
w Poltransplancie
-po
każdym przeszczepieniu wątroby obowiązuje jego udokumentowanie przez ośrodek,
który je wykonał w Krajowym Rejestrze Przeszczepień
-Poltransplantraz w miesiącu przekazuje do ośrodków przeszczepiających sprawozdanie z
dystrybucji ofert pobrania oraz plan zgłoszeń na najbliższą przyszłość
Zasady alokacji nerek
System alokacji nerek dla
biorców z listy oczekujących działa w oparciu o sprawiedliwy dostęp biorców do
pozyskiwanych narządów z jednoczesnym spełnieniem warunku jak najlepszego
doboru dawca-biorca i uwzględnieniem czynników mogących wpływać na wczesną
czynność przeszczepu oraz odległy wynik przeszczepienia nerki
1. System doboru biorcy nerki
działa w połączeniu z obowiązkową dystrybucją surowic wszystkich pacjentów
zgłoszonych do przeszczepienia nerki do wszystkich regionalnych pracowni
typowania tkankowego, którą prowadzić będzie Pracownia Zgodności Tkankowej
Instytutu Transplantologii w Warszawie
2. Pierwszeństwo w wyborze biorcy
ma zawsze pacjent zgłoszony do przeszczepienia w trybie „nagłym". Jedynym
wskazaniem do przeszczepienia nerki w trybie „nagłym" jest utrata
możliwości dializowania pacjenta.
3. Wyboru biorcy z listy dokonuje
się wg zasad zawartych w Załączniku nr 1 do systemu alokacji nerek. O wyborze
decyduje większa liczba punktów preferencyjnych, które uzyskuje biorca
4. Następujące grupy biorców mają
pierwszeństwo w wyborze do przeszczepu, niezależnie od liczby punktów
preferencyjnych:
-biorcy wysoko immunizowani (PRA
>80%] -biorcy z 6 zgodnymi
antygenami w układzie HLA
-biorcy pediatryczni nerek pobranych od dawcy, który nie ukończył 16 roku
życia
-biorca w wieku > 60 lat od dawcy w wieku > 65 lat
-biorca przeszczepu nerki i jednoczasowego przeszczepu innego narządu
5. W przypadku gdy ośrodek, który
dokonał pobrania nerek nie zdecyduje się na przeszczepienie wybranemu z listy
oczekujących biorcy z powodu braku doświadczenia wobec tzw. „trudnego"
biorcy (biorca po licznych operacjach, biorca do nadpę-cherzowego odprowadzenia
moczu, biorca wysoko immunizowany, biorca przeszczepu nerki z trzustką]
zobowiązany jest przekazać pobraną nerkę do ośrodka, który zakwalifikował tego
biorcę do przeszczepienia
6. Dopuszcza się wykonanie
przeszczepu wyprzedzającego (u biorcy jeszcze nie dializowanego z klirensem
kreatyniny <15 ml/min/1,73 m2), nerką pobraną od zmarłego dawcy
tylko zgodnie z regułami zawartymi w załączniku nr 1 lub w przypadku braku
doboru jakiegokolwiek innego biorcy z Krajowej Listy Osób Oczekujących na
Przeszczepienie Nerki. W przypadku pacjentów z nefropatią cukrzycową jako
granicę kwalifikacji przyjmuje się klirens kreatyniny < 20 ml/min/1,73 m2]
7.
Wybór biorców przeszczepu nerki z listy oczekujących
jest każdorazowo dokumentowany i pozostaje w dokumentacji ośrodka
transplantacyjnego. Kopia protokołu wyboru biorcy przesyłana jest do
Poltransplantu
8.
Monitorowanie systemu alokacji
-listę osób zgłoszonych do
przeszczepienia z zaznaczeniem trybu zgłoszenia (elektywny, urgens] prowadzi
Krajowa Lista Osób Oczekujących na Przeszczepienie Nerki w Poltransplancie
-nadzór nad prawidłowością wyboru biorcy oraz dystrybucją pobranych nerek
prowadzić będzie Zespół ds. Koordynacji Pobierania i Przeszczepiania Narządów
w Poltransplancie
-po
każdym przeszczepieniu nerki obowiązuje jego udokumentowanie przez ośrodek,
który je wykonał w Krajowym Rejestrze Przeszczepień
-Poltransplantraz na 3 miesiące przekazuje do ośrodków przeszczepiających sprawozdanie z
alokacji nerek
Załącznik nr 1 do zasad alokacji nerek
|
PARAMETR
|
Warunek
|
Punkty preferencyjne
|
Przeszczep wyprzedzający
|
|
|
|
(chory dializowany]
|
(chory nie dializowany;
|
|
|
|
|
Ckr<15 ml/ min/1,73m2]
|
|
I. PRZESZCZEP
OBLIGATORYJNY
|
|
|
|
|
1. Biorca bez dostępu do dializ - tryb „nagły"
|
X-M (-]
|
przeszczep obligatoryjny
|
|
|
2. 6 wspólnych antygenów dawcy i biorcy
|
|
|
|
|
w układzie HLA -A, -B, -DR
|
X-M (-]
|
przeszczep obligatoryjny
|
|
|
3. Dawca do ukończenia 16 r.ż. dla biorcy
|
wybór biorcy
|
przeszczep obligatoryjny
|
|
|
z listy pediatrycznej
|
zgodny z zasadami
|
|
|
|
|
systemu
|
|
|
|
4. PRA >80 %
|
X-M (-]
|
przeszczep obligatoryjny
|
|
|
5. Biorca > 60 lat jeśli dawca > 65 lat
|
X-M (-]
|
przeszczep obligatoryjny
|
|
|
6. Biorca przeszczepu nerki
|
wybór biorcy
|
przeszczep obligatoryjny
|
|
|
i jednoczasowego przeszczepu
innego
|
wg zasad
|
|
|
|
narządu (serce, wątroba,
trzustka]
|
ośrodka Tx
|
|
|
|
II. PUNKTY PREFERENCYJNE
|
|
|
|
|
1. Za każdy wspólny antygen HLA
|
A
|
1
|
1
|
|
|
B
|
4
|
4
|
|
|
DR
|
7
|
7
|
|
2. PRA
|
50-79 %
|
7
|
|
|
3. Biorca z Regionalnego Centrum
|
|
|
|
|
Kwalifikacyjnego zespołu
pobierającego
|
|
4
|
4
|
|
4. Czas dializowania (dla chorych do reTx
|
>1 rok
|
2
|
|
|
- łączny czas dializ]
|
|
|
|
|
|
>2 lat
|
4
|
|
|
|
>3 lat
|
6
|
|
|
|
> 4 lat
|
8
|
|
|
|
> 5 lat
|
10
|
|
|
|
> 6 lat
|
11
|
|
|
|
>7 lat
|
12
|
|
|
|
>8 lat
|
13
|
|
|
|
>9 lat
|
14
|
|
|
|
>10 lat
|
15
|
|
|
5. Nefropatia cukrzycowa do Tx nerki
|
|
3
|
3
|
|
z trzustką
|
|
|
(Ckr<20 ml/min/1,73m2]
|
|
Biorca TxN z niewydolnością
|
|
0
|
1
|
|
przeszczepu (reTx]
|
|
|
|
|
6. Biorca po Tx innego narządu i z PNN
|
|
15
|
15
|
|
7. Wiek biorcy
|
< 12 lat lub > 60 lat
|
2
|
2
|
Piotr Kaliciński