Zasady alokacji i dystrybucji

 

               

 

 

Poltransplant 
Aktualności 
Informacje 
Zasady Alokacji 
Krajowa Lista Oczekujących 
Rejestr Dawców Szpiku 
Centralny Rejestr Sprzeciwów 
Prawo 
Formularze/Forms 
Publikacje 
Konsultanci - Transplantologia 
Ośrodki Transplantacyjne 
Statystyka 2018 
Oświadczenie Woli 
Szkolenia Koordynatorów 2018 
Szkolenia ETPOD 
UE:Dyrektywy,Rezolucje,Programy 
Pozwolenia Ministra Zdrowia 
Pytania i Odpowiedzi 
Kalendarium 
Konkursy Ofert (do 1.2.14 r.) 
Kontakt 

     

Zasady dystrybucji i alokacji narządów

 

Zasady alokacji nerek z dnia 1 stycznia 2016 r.

Poprzednio wprowadzone, tj. w dniu 14 grudnia 2014 r. zasady alokacji nerek (opublikowane w Biuletynie Poltransplantu 2015, 1 (23):

- zostały zmienione na wniosek Kliniki Chirurgii Dziecięcej i Transplantacji Narządów Instytutu "Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka" w zakresie „Zasad wyboru biorcy” (została przesunięta do 18 lat granica wieku dawcy pediatrycznego), a zmiany te zostały pozytywnie zaakceptowane uchwałą Krajowej Rady Transplantacyjnej nr 32/2015 z dnia 5 października 2015 r.;

- zostały uzupełnione o zasady wykorzystania wirtualnego cross-matchu;

- są opublikowane w jednolitym brzmieniu w Biuletynie Poltransplantu 2016, na stronie internetowej Poltransplantu oraz w www.rejestry.net.

Kwalifikacja chorych do przeszczepienia nerki

Krajowa lista osób oczekujących na przeszczepienie nerki jest prowadzona w systemie elektronicznym www.rejestry.net. Wpisanie potencjalnego biorcy na listę oczekujących jest warunkiem otrzymania przeszczepu.

Kwalifikacja chorych do przeszczepienia nerki odbywa się w ośrodkach kwalifikacyjnych powoływanych na mocy art. 16c ustawy transplantacyjnej przez dyrektorów szpitali, w których znajdują się ośrodki przeszczepiające nerki. Obecnie w Polsce jest 14 ośrodków zajmujących się kwalifikowaniem chorych do przeszczepienia nerki (Tabela 2). Osoba kierująca zespołem w ośrodku kwalifikacyjnym ma obowiązek niezwłocznego zgłaszania do krajowej listy osób zakwalifikowanych w swoim ośrodku.

Biorcy zakwalifikowani do przeszczepienia nerki przez jeden ośrodek mogą być przeszczepieni w innym ośrodku wykonującym takie procedury (alokacja nastawiona na pacjenta). Potencjalny biorca ma możliwość wyboru ośrodka przeszczepiającego.

Alokacja nerek pobranych od dawców zmarłych

System doboru biorcy nerki działa w połączeniu z obowiązkową dystrybucją surowic pacjentów zgłoszonych do przeszczepienia nerki do wszystkich regionalnych pracowni typowania tkankowego, którą od listopada 2009 r. prowadzi Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Poznaniu (w wyniku rozstrzygnięcia konkursu).

Zasady wyboru biorcy

Wyboru biorcy z listy dokonuje się wg zasad zawartych w Tabeli 1. O wyborze decyduje większa liczba punktów, które uzyskuje biorca. Następujące grupy biorców mają pierwszeństwo w wyborze do przeszczepienia, niezależnie od liczby punktów:

    •   biorcy zgłoszeni w trybie pilnym (brak możliwości dializowania);

    •   biorcy wysoko immunizowani (PRA ≥ 80%);

    •   biorcy z brakiem niezgodności w układzie HLA z dawcą;

    •   biorcy pediatryczni nerek pobranych od dawcy, który nie ukończył 18 lat; (zmiana wprowadzona od 1 stycznia 2016 r.)

    •   biorca w wieku > 60 lat od dawcy w wieku > 65 lat;

    •   biorca przeszczepu nerki i jednoczasowego przeszczepu innego narządu.

W przypadku, gdy ośrodek, który dokonał pobrania nerek nie zdecyduje się na przeszczepienie wybranemu z listy oczekujących biorcy z powodu braku doświadczenia wobec tzw. „trudnego" biorcy (biorca po licznych operacjach, biorca do nadpęcherzowego odprowadzenia moczu, biorca wysoko immunizowany i in.) zobowiązany jest przekazać pobraną nerkę do ośrodka, który zakwalifikował tego biorcę do przeszczepienia. W tych przypadkach nie obowiązuje „zwrot" przeszczepów nerkowych.

Dopuszcza się wykonanie przeszczepu wyprzedzającego (u biorcy jeszcze niedializowanego z klirensem kreatyniny < 15 ml/min/1,73 m2) nerki pobranej od dawcy zmarłego tylko zgodnie z regułami zawartymi w Tabeli 1.

W przypadku pacjentów z cukrzycą, jako wartość graniczną przy kwalifikacji do przeszczepienia przyjmuje się klirens kreatyniny < 20 ml/min/1,73 m2.

Po przeszczepieniu zespół transplantacyjny:

    •   przesyła do Poltransplantu kartę biorcy narządów wg wzoru zamieszczonego na stronie Poltransplantu http://www.poltransplant.pl/Download/karta_biorcy.pdf;

    •   dokonuje odpowiedniego wpisu w www.rejestry.net w części rejestr przeszczepień;

    •   przesyła do Poltransplantu protokół wyboru biorcy, a w przypadku, gdy taki protokół znajdzie się w www.rejestry.net wypełnia odpowiedni formularz.

     

Monitorowanie systemu alokacji

    •   listę osób zgłoszonych do przeszczepienia z zaznaczeniem trybu zgłoszenia (planowy, pilny) prowadzi Krajowa Lista Osób oczekujących na przeszczepienie nerki w Poltransplancie;

    •   nadzór nad prawidłowością wyboru biorcy oraz dystrybucją pobranych nerek prowadzi Zespół ds. Koordynacji Pobierania i Przeszczepiania Narządów w Poltransplancie;

    •   po każdym przeszczepieniu nerki obowiązuje jego udokumentowanie przez ośrodek, który dokonał przeszczepienia w Krajowym Rejestrze Przeszczepień.

Dobór biorcy nerki opiera się na zasadzie identyczności grupy krwi w układzie AB0 z dawcą, a w sytuacji braku biorcy z grupą krwi identyczną na zasadzie zgodności grup krwi w układzie AB0.

 Tabela 1. Parametry wyboru biorcy nerki.

PARAMETR

WARUNEK

PUNKTACJA

PRZESZCZEP OBLIGATORYJNY

1.Biorca bez dostępu do dializ, tryb  pilny

C-M ujemny

Przeszczep obligatoryjny

2.Brak niezgodnych HLA

C-M ujemny

Przeszczep obligatoryjny

3. Dawca do ukończenia 18 lat dla biorcy pediatrycznego

Wybór biorcy zgodny z zasadami systemu

Przeszczep obligatoryjny

4. PRA ≥ 80%

C-M ujemny

Przeszczep obligatoryjny

5. Biorca > 60 lat od dawcy > 65 lat

C-M ujemny

Przeszczep obligatoryjny

6. Biorca jednoczasowego przeszczepu nerki i innego narządu

Wybór biorcy systemu wg zasad ośrodka transplantacyjnego

Przeszczep obligatoryjny

PUNKTY PREFERENCYJNE

Za każdy brak niezgodnych HLA

A

2 (+2 gdy biorca jest domniemanym homozygotą od dawcy z identyczna domniemaną homozygotą)

B

5 (+5 gdy biorca jest domniemanym homozygotą od dawcy z identyczną domniemaną homozygotą)

DR

10 (+10 gdy biorca jest domniemanym homozygotą od dawcy z identyczną domniemaną homozygotą)

PRA

50-79%

7

Biorca z własnego ośrodka kwalifikacyjnego

10

Łączny czas dializ (w latach)

>1

>2

>3

>4

>5

>6

>7

>8

>9

>10

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Biorca z cukrzycową chorobą nerek

3

Biorca nerki po transplantacji innego narządu

15

Wiek biorcy

<12 lat

>60 lat

4 gdy dawca < 35 rż.

2

Utrata przeszczepu nerki od dawcy żywego w ciągu miesiąca od transplantacji

10

Niewydolność pozostałej nerki u dawcy żywego nerki

15

Czas oczekiwania od zgłoszenia do KLO

1 pkt > 3 lat oraz za każdy następny rok oczekiwania

Rezerwa (pacjent wezwany do ośrodka transplantacyjnego)

1

10x dodatni CM

10

Uwagi:

1. Punktowanie potencjalnego biorcy nerki wg braku niezgodnych HLA ma przewagę nad punktacją zgodnych HLA. W sytuacji, gdy dawca jest homozygotą w A, B, DR może mieć maksymalnie tylko 3 wspólne antygeny z biorcą i biorca uzyskuje wówczas tylko 17 pkt. za HLA, natomiast dawca ten nie wnosi żadnych niezgodnych HLA, czyli za brak niezgodności biorca otrzymałby 34 pkt. W immunizacji przeszczepem znaczenie mają bowiem wprowadzone niezgodności HLA, a nie ilość zgodnych HLA.

2. W celu zwiększenia prawdopodobieństwa wytypowania potencjalnych biorców w rejonie pobrania nerek zwiększono liczbę punktów dla biorcy w alokacji „za rejon” z 4 do 10.

3. Potencjalni biorcy z tzw. domniemaną homozygotą w przypadku wytypowania nerki od dawcy z identyczną domniemaną homozygotą otrzymają dodatkowe punkty w alokacji nerek (odpowiednio w DR – 10 pkt., w B – 5 pkt., w A - 2 pkt.) z uwagi na zmniejszoną o 50% szansę na otrzymanie nerki w stosunku do biorców heterozygotycznych.

4. Z uwagi na istniejące niedoszacowanie immunologiczne potencjalnych biorców nerki obecnie stosowanymi metodami ustalono przyznanie jednorazowo 10 pkt. potencjalnym biorcom, jeśli w typowaniu 10-krotnie uzyskali dodatni CM.

5. Od 21.01.2016 r. uruchomione zostało w www.rejestry.net tzw. wirtualne typowanie (vXM), które opiera się na identyfikacji i określeniu miana przeciwciał anty-HLA (DSA-donor specific antibody) w surowicy potencjalnego biorcy z ostatnich 6 miesięcy. Starsze wyniki nie będą wykorzystywane do typowania wirtualnego ale mają znaczenie historyczne i obserwacyjne. Wpisane ww. wartości są wykorzystane w praktyce do wyboru potencjalnych biorców nerki i tak:

    - chory z obecnymi DSA (MFI >5000) nie pojawi się na ostatecznej liście typowania tkankowego ale będzie widoczny na pierwotnej liście w pracowni zgodności tkankowej (przed XM CDC-biologicznym) z informacją, że vXM jest pozytywny, a obok pojawią się informacje o specyficzności DSA i mianie (w tym przypadku >5000). W takim przypadku możliwość wpisania XM CDC (biologicznego) będzie zablokowana, jak również chory nie pojawi się na liście finalnej, ponieważ XM CDC (biologiczny) nie będzie wykonywany. Informacja o pozytywnym vXM oraz specyficznościach zostanie umieszczona również w zgłoszeniu chorego do KLO w zakładce „lista typowań”;

    - chory z DSA 2000-5000 MFI pojawi się na liście typowania tkankowego z informacją „vX-M pozytywny” oraz specyficznością  MFI DSA, będzie miał wykonany X-M CDC (biologiczny). Jeśli X-M CDC będzie negatywny lekarz dokonujący wyboru z listy podejmie decyzję o wyborze chorego do przeszczepienia nerki. Informacja o pozytywny vXM oraz specyficznościach zostanie umieszczona również w zgłoszeniu chorego do KLO w zakładce „lista typowań”.

    - chory z DSA < 2000 MFI pojawi się na liście typowania tkankowego z informacją „vX-M negatywny” oraz specyficznością i MFI DSA, będzie miał wykonany X-M CDC. Jeśli X-M CDC będzie negatywny lekarz dokonujący wyboru z listy podejmie decyzję o wyborze chorego do przeszczepienia nerki. Informacja o negatywnym vXM, ale o obecnych przeciwciałach anty-HLA zostanie umieszczona również w zgłoszeniu chorego do KLO w zakładce „lista typowań”.

 

Ośrodki Kwalifikacyjne

http://www.poltransplant.org.pl/rok.html

 

ZASADY ALOKACJI I DYSTRYBUCJI POBRAŃ TRZUSTKI CELEM PRZESZCZEPIENIA TRZUSTKI WRAZ Z NERKĄ, SAMEJ TRZUSTKI, WYSP TRZUSTKOWYCH WRAZ Z NERKĄ, SAMYCH WYSP TRZUSTKOWYCH Z DNIA 18 MAJA 2018 R.

ZASADY ZOSTAŁY:

1.  opublikowane w poprzedniej wersji w Biuletynie Poltransplantu z 2015 r.;

2.  dostosowane do współczesnych praktyk w obszarach kwalifikacji dawcy, kwalifikacji biorcy, wymiany narządów pomiędzy ośrodkami transplantacyjnymi oraz wyboru biorcy;

3.  zmienione w dniu 18 maja 2018 r. podczas spotkania Kierowników ośrodków przeszczepiających nerkę i trzustkę oraz trzustkę głównie w zakresie podrozdziału „Postępowanie po przeszczepieniu narządów”

4.  opublikowane na stronach: www.poltransplant.org.pl, www.rejestrytx.gov.pl oraz w Biuletynie Poltransplantu z 2018 r.

KWALIFIKACJA CHORYCH DO PRZESZCZEPIENIA TRZUSTKI

1.  Istnieje jedna, krajowa lista pacjentów oczekujących na przeszczepienie trzustki oraz wysp trzustkowych w różnych kombinacjach (przeszczepienie trzustki wraz z nerką, przeszczepienie samej trzustki, przeszczepienie wysp trzustkowych wraz z nerką, przeszczepienie samych wysp) prowadzona w systemie elektronicznym www.rejestrytx.gov.pl zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie Krajowej Listy Oczekujących.

2.  Wpisanie potencjalnego biorcy na listę oczekujących jest warunkiem otrzymania przeszczepu.

3.  Kwalifikacja chorych do przeszczepienia trzustki (wspólnie z nerką lub samej) oraz przeszczepienia wysp (wspólnie z nerką lub samych) może się odbywać tylko w ośrodkach kwalifikujących, które wykonują tego rodzaju przeszczepienia (mają pozwolenie Ministra Zdrowia na te czynności).

4.  Pacjenci zakwalifikowani do przeszczepienia samej trzustki mogą być alternatywnie rozpatrywani jako potencjalni biorcy wysp trzustkowych, a pacjenci zakwalifikowani do przeszczepienia nerki i trzustki mogą być alternatywnie zakwalifikowani do wspólnego przeszczepienia nerki i wysp trzustkowych. Chorzy wyrażają oddzielną zgodę na alternatywne przeszczepienie, a odpowiednia adnotacja jest przypisana choremu w rejestrach w części „Lista Oczekujących".

5.  Potencjalny biorca ma możliwość wyboru ośrodka kwalifikującego.

Biorca zakwalifikowany do przeszczepienia trzustki lub wysp (w różnych wariantach) jest leczony przeszczepieniem w ośrodku, który zakwalifikował chorego i umieścił go na liście oczekujących. Ośrodek kwalifikujący dokonuje odpowiedniego wpisu w polu „Ograniczenie wyboru ośrodka Tx” w module „Krajowa Lista Oczekujących” www.rejestrytx.gov.pl. 

DYSTRYBUCJA TRZUSTEK

1.  Dla wszystkich potencjalnych dawców jest liczony wskaźnik P-PASS (preprocurement pancreas suitability score), a każdy dawca z P-PASS < 17 punktów jest traktowany jako potencjalny dawca trzustki (Tabela 1).

TABELA 1. LICZENIE WSKAŹNIKA P-PASS (PREPROCUREMENT PANCREAS SUITABILITY SCORE).(NA PODSTAWIE: M.T. VINKERS, A.O. RAHMEL, M.C. SLOT, J.M. SMITS, AND W.D. SCHARECK HOW TO RECOGNIZE A SUITABLE PANCREAS DONOR: A EUROTRANSPLANT STUDY OF PREPROCUREMENT FACTORS. TRANSPL PROC 2008 (40), 1275-1278)

Cecha dawcy

1 punkt

2 punkty

3 punkty

4 punkty

6 punktów

Wiek (lata)

-

<30

-

30-40

>40

BMI (kg/m2)

-

<20

-

20-25

>25

Czas pobytu w OIT (dni)

<3

3-7

>7

-

-

Przebyte ZK (min)

Nie

Tak (<5)

Tak (≥5)

-

-

Stężenie sodu (mmol/l)

<155

155-160

>160

-

-

Aktywność (A) amylazy

lub lipazy (L) (U/l)

A:<130

L:<160

A:130-390

L:160-480

A:>390

L:>480

-

-

Dawka (nor)adrenaliny (N)

lub dobuta-/dopaminy (D) (γ)

N:Nie

D:Nie

N:<0,05

D:<10

N:≥0,05

D:≥10

-

-

2.  W przypadku dawcy z P-PASS < 17 koordynator Poltransplantu prowadzi dystrybucję pobrań trzustki. W przypadku potencjalnych dawców z P-PASS ≥ 17 dystrybucja pobrań trzustki także może mieć miejsce; wtedy inicjatywa należy do ośrodków transplantacyjnych, które decyzję o akceptacji dawcy i narządu zgłaszają do koordynatora Poltransplantu (informacja o każdym potencjalnym dawcy jest dostępna dla ośrodków transplantacyjnych w www.rejestrytx.gov.pl).

3.  Każdy ośrodek mający odpowiednie pozwolenie Ministra Zdrowia ma równy dostęp do możliwości pobrania trzustki; oferty pobrania trzustki są składane poszczególnym zespołom wg zasady 1-1-1-1.

4.  Obowiązuje zasada pierwszeństwa pobrań trzustki w szpitalach afiliowanych przez ośrodek. Pierwszeństwo pobrań w woj. dolnośląskim i opolskim ma ośrodek transplantacyjny w Katowicach. Wykorzystanie pobrania trzustki wg zasady 1-1-1-1, w szpitalu afiliowanym lub w przypadku zespołu katowickiego także w województwach dolnośląskim i opolskim skutkuje wykorzystaniem swojej kolejki.

5.  W przypadku akceptacji trzustki do pobrania i przeszczepienia, przed pobraniem narządów wykonywane jest typowanie tkankowe i cross-match w najbliższej pracowni HLA. Zabezpieczenie i organizacja typowania tkankowego i cross-matchu (pobranie i dostarczenie węzłów chłonnych do pracowni zgodności tkankowej) jest wspólnym zadaniem koordynatora szpitalnego i regionalnego koordynatora pobierania i przeszczepiania nerek z odpowiedniego geograficznie ośrodka przeszczepiającego nerki.

ALOKACJA TRZUSTEK

1.  System wyboru biorcy trzustki (z nerką lub samej) i wysp (z nerką lub samych) działa w połączeniu z obowiązkową dystrybucją surowic wszystkich pacjentów zgłoszonych do przeszczepienia trzustki lub wysp trzustkowych do wszystkich regionalnych pracowni typowania tkankowego.

2.  Biorcy przeszczepu trzustki wraz z nerką mają pierwszeństwo przed biorcami zakwalifikowanymi do przeszczepienia samej trzustki i wysp w różnych wariantach.

3.  Typowanie tkankowe i cross-match wykonywane są dla wszystkich potencjalnych biorców w danej grupie krwi, także dla biorców zakwalifikowanych przez inne ośrodki transplantacyjne.

4.  Ostatecznego wyboru biorcy dokonuje lekarz wyznaczony przez kierownika ośrodka transplantacyjnego wg następujących kryteriów alokacji:

  • pilność przeszczepienia;
  • wykluczenie albo dopuszczenie niezgodności immunologicznej między potencjalnym dawcą a potencjalnym biorcą;
  • dobór anatomiczny potencjalnego dawcy i potencjalnego biorcy;
  • wiek potencjalnego dawcy i potencjalnego biorcy;
  • przewidywane efekty przeszczepienia;
  • czas oczekiwania na przeszczepienie;
  • aktualny stan zdrowia potencjalnego biorcy.

POSTĘPOWANIE PO PRZESZCZEPIENIU NARZĄDÓW

1.  Obowiązuje zasada zwrotu innym zespołom transplantacyjnym przeszczepów nerkowych w związku z ich wykorzystaniem w przypadku wielonarządowego przeszczepienia trzustki i nerki lub wysp i nerki. Zwrot ten ma miejsce przy następnym pobraniu nerek przez zespół, który przeszczepił nerkę z trzustką lub nerkę z wyspami.

2.  Zespół, który nie zbilansował rozliczeń przeszczepów nerkowych (nie zwrócił nerki/nerek) jest pomijany w następnej kolejce (lub kolejkach) zgłoszeń możliwości pobrania trzustki wraz z nerką do czasu dokonania zwrotu. Poltransplant i ośrodki transplantacyjne prowadzą dokumentację rozliczeń w tym zakresie oraz informują zespół, który jest zobowiązany do zwrotu nerki, o takiej konieczności.

3.  Z dniem 18 maja 2018 r. rozliczenia zwrotu przeszczepów nerkowych prowadzone są na nowo, a istniejące do tego dnia zobowiązania zwrotów pomiędzy ośrodkami zostają anulowane.

4.  Po przeszczepieniu zespół transplantacyjny:

  • przesyła do Poltransplantu kartę biorcy narządów wg wzoru zamieszczonego na stronie Poltransplantu www.poltransplant.pl/Download/karta_biorcy.pdf;
  • dokonuje odpowiedniego wpisu w www.rejestrytx.gov.pl w części „Rejestr Przeszczepień";
  • przesyła do Poltransplantu protokół wyboru biorcy, który powinien uwzględniać spełnienie kryteriów wyszczególnionych w rozdziale „Alokacja trzustek”.

MONITOROWANIE SYSTEMU JAKOŚCI ORAZ ALOKACJI I DYSTRYBUCJI

1.  Nadzór nad prawidłowością wyboru biorcy oraz dystrybucją pobranych trzustek prowadzi Poltransplant.

2.  Poltransplant raz na kwartał przekazuje do ośrodków przeszczepiających trzustki sprawozdanie z przebiegu dystrybucji ofert pobrania, plan zgłoszeń na najbliższą przyszłość oraz bieżący bilans rozliczeń (zwrotów) przeszczepów nerkowych.

3.  Roczne sprawozdania z przebiegu alokacji i dystrybucji trzustki (w tym roczny bilans wymiany nerek w związku z ich wykorzystaniem do wielonarządowych przeszczepów trzustki lub wysp z nerką) Poltransplant przedstawia podczas spotkań kierowników ośrodków przeszczepiających trzustkę i koordynatorów z tych ośrodków.

4.  Zespoły transplantacyjne przesyłają do Poltransplantu za pośrednictwem modułu „Rejestracja zdarzeń i reakcji niepożądanych" w www.rejestrytx.gov.pl raporty o istotnych zdarzeniach i reakcjach niepożądanych w przypadku ich wystąpienia podczas pobrania, przechowywania, alokacji, przeszczepienia oraz w okresie po przeszczepieniu wraz z opisem czynności podjętych dla ich wyjaśnienia i zapobiegania w przyszłości.

5.  Zespoły transplantacyjne monitorują stan zdrowia biorcy oraz czynności przeszczepu zgodnie z zasadami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 25 kwietnia 2006 r. w sprawie prowadzenia krajowego rejestru przeszczepień i dokumentują to w module Rejestr Przeszczepień.

Zasady alokacji trzustki (2018)

Zasady alokacji i dystrybucji pobrań wątroby

OBOWIĄZUJĄ OD 1 LIPCA 2018 R.

Podstawowe zasady alokacji i dystrybucji pobrań wątroby zostały zatwierdzone przez zespół ds. organizacyjnych pobierania i przeszczepiania narządów i oceny jakości świadczeń w transplantologii Krajowej Rady Transplantacyjnej (KRT) w dniu 26 marca 2012 r. Zmiany wprowadzone w 2015 r. zostały zaakceptowane uchwałą KRT nr 33/2015 z dnia 5 października 2015 r. Kolejne zmiany powstały na podstawie bieżących ustaleń kierowników ośrodków przeszczepiających wątrobę (ostatnio podczas spotkania w dniu 12 kwietnia 2018 r.) celem dostosowania do współczesnych praktyk w obszarach kwalifikacji oraz wyboru dawcy i biorcy.

KWALIFIKACJA CHORYCH DO PRZESZCZEPIENIA WĄTROBY

1.  Obowiązują 2 tryby zgłaszania biorców do przeszczepienia: „pilny” i „planowy”.

2.  Wskazania do przeszczepienia w trybie pilnym są następujące:

    a.  ostra niewydolność wątroby w przebiegu zatrucia paracetamolem wg swoistych kryteriów King’s College Hospital;

    b.  ostra niewydolność wątroby w przypadkach zakażeń wirusowych wg kryteriów Clichy;

    c.  ostra niewydolność wątroby z innych powodów wg kryteriów King’s College Hospital;

    d.  retransplantacja wątroby w czasie 14 dni od przeszczepienia (pierwotny brak funkcji, zakrzep, odrzucanie)

3.  Zgłoszenie w trybie pilnym jest przesyłane do Poltransplantu w formie papierowej faksem na karcie „Zgłoszenie biorcy do przeszczepienia wątroby w trybie pilnym” – Rycina 1 (jednocześnie ośrodek kwalifikujący dokonuje odpowiedniego wpisu w www.rejestrytx.gov.pl w części krajowa lista oczekujących.

4.  Warunkiem przyjęcia zgłoszenia w trybie pilnym przez koordynatora Poltransplantu jest prawidłowe wypełnienie „Karty zgłoszenia” przez ośrodek kwalifikujący m.in. w zakresie;

  • wpisania wyników badań będących kryteriami medycznymi do pilnego przeszczepienia;
  • oznaczenia „TAK” lub „NIE” w polu „Kryteria spełnione?”

W przypadku, gdy jest zaznaczone „TAK” w polu „Kryteria spełnione?” (co musi mieć uzasadnienie w wynikach wpisanych badań) koordynator Poltransplantu przyjmuje zgłoszenie do alokacji i dystrybucji pobrań.

5.  Możliwe jest także zgłoszenie biorcy do pilnego przeszczepienia, gdy podstawowe kryteria pilności wskazań nie są spełnione, ale sytuacja medyczna biorcy wymaga przeszczepienia w takim trybie. Ośrodek zgłaszający zaznacza wtedy pole mówiące o niespełnieniu podstawowych kryteriów pilności i daje krótkie uzasadnienie.

6.  Weryfikacja zasadności zgłoszenia, o którym mowa w punkcie 5 (zgłoszenie biorcy do pilnego przeszczepienia, gdy nie są spełnione podstawowe kryteria pilności):

  • następuje poprzez ocenę dokumentacji zgłoszonego biorcy w www.rejestrytx.gov.pl (wszystkie ośrodki transplantacyjne mają wgląd do danych biorców zgłoszonych w trybie pilnym);
  • weryfikacji dokonują wyznaczeni eksperci ze wszystkich ośrodków przeszczepiających (lista ekspertów znajduje się w posiadaniu Poltransplantu);
  • Poltransplant w tych przypadkach jest odpowiedzialny za kolportaż kopii kart zgłoszeń do przeszczepienia w trybie pilnym do wyznaczonych ekspertów oraz gromadzenie wyników eksperckich opinii.

7.  Autoryzacja zasadności zgłoszenia, o którym mowa w punkcie 5 (lub braku zasadności):

  • nastąpi, gdy „za” lub „przeciw” będzie co najmniej połowa oceniających ekspertów (głos ośrodka kwalifikującego liczony jest jako głos „za”);
  • zgłoszenie będzie ważne dla koordynatora w Poltransplancie także w okresie od zgłoszenia do pozyskania opinii ekspertów;
  • ośrodek zgłaszający będzie niezwłocznie poinformowany o negatywnej opinii ekspertów, w tej sytuacji jest zobowiązany do zmiany statusu biorcy w www.rejestrytx.gov.pl.  

8.  Zgłoszenia w trybie pilnym wymagają weryfikacji danych biorcy (odnowienia zgłoszenia) co 72 godziny.

DYSTRYBUCJA I ALOKACJA WĄTROBY

1.  Obowiązuje zasada równej dystrybucji ofert pobrania wątroby od zmarłych dawców dla wszystkich ośrodków przeszczepiających wątrobę, czyli zgłoszenia wg parytetu 1-1-1-1.

2.  Biorca zgłoszony do przeszczepienia w trybie pilnym ma bezwzględne pierwszeństwo przy alokacji wątroby.

3.  Priorytet mają biorcy z listy pediatrycznej w stosunku do wszystkich dawców, którzy nie ukończyli 18 lat.

4.  W przypadku współistnienia kilku zgłoszeń biorców w trybie pilnym wybór ośrodka, który otrzyma ofertę pobrania następuje w drodze ustaleń prowadzonych przez Poltransplant z ośrodkami zgłaszającymi biorców w trybie pilnym. W przypadku braku porozumienia między ośrodkami decyduje czas oczekiwania na przeszczepienie liczony od pierwszorazowego zgłoszenia potencjalnego biorcy w trybie pilnym.

5.  W przypadkach przeszczepień planowych zespół transplantacyjny ma pierwszeństwo do pobrań we własnym województwie. Jeśli w danym województwie jest kilka ośrodków przeszczepiających wątrobę, oferta pobrania kierowana jest do jednego z nich wg przewidzianej kolejności zgłoszeń. Wykorzystanie wątroby do przeszczepienia pobranej we własnym województwie skutkuje wykorzystaniem swojej kolejności do zgłoszenia.

6.  Odmowa przyjęcia zgłoszenia nie skutkuje utratą kolejki w sytuacji:

    a.  braku wykorzystania oferty przez wszystkie ośrodki;

    b.  rezygnacji z przeszczepienia pobranej wątroby (udokumentowane powody medyczne).

7.  Wykorzystanie kolejki w rundzie dystrybucji pobrań wątroby, oprócz sytuacji podstawowego wykorzystania kolejki ma miejsce w sytuacjach:

    a.  wykorzystania dawcy do pobrania wątroby i przeszczepienia biorcy w trybie pilnym;

    b.  przeszczepienia narządu od dawcy pediatrycznego dla biorcy pediatrycznego;

    c.  wykorzystania do przeszczepienia narządu pobranego od dawcy we własnym województwie, o czym mowa w punkcie 5.

8.  W przypadku przeszczepienia wątroby w trybie planowym, decyzję o wyborze biorcy z listy oczekujących podejmuje kierownik ośrodka transplantacyjnego (osoba upoważniona) w oparciu o następujące kryteria: pilność przeszczepienia,  wykluczenie albo dopuszczenie niezgodności immunologicznej między potencjalnym dawcą a potencjalnym biorcą, dobór anatomiczny potencjalnego dawcy i potencjalnego biorcy, wiek potencjalnego dawcy i potencjalnego biorcy, przewidywane efekty przeszczepienia, czas oczekiwania na przeszczepienie, aktualny stan zdrowia potencjalnego biorcy oraz inne kryteria szczegółowe obowiązujące w danym ośrodku.

 MONITOROWANIE SYSTEMU ALOKACJI

1.  Listę osób zgłoszonych do przeszczepienia z zaznaczeniem trybu zgłoszenia (pilny, planowy) prowadzi krajowa lista oczekujących na przeszczepienie w Poltransplancie

2.  Nadzór nad prawidłowością wyboru biorcy oraz dystrybucją pobranych wątrób prowadzi Poltransplant.

3.  Raporty z wykorzystania ofert pobrania gromadzi Poltransplant.

4.  Poltransplant raz w miesiącu przekazuje do ośrodków przeszczepiających wątrobę sprawozdanie z dystrybucji ofert pobrania oraz plan zgłoszeń.

5.  Po przeszczepieniu zespół transplantacyjny:

  • przesyła do Poltransplantu kartę biorcy narządów wg wzoru zamieszczonego na stronie Poltransplantu www.poltransplant.pl/Download/kartabiorcy.pdf;  
  • dokonuje odpowiedniego wpisu w www.rejestrytx.gov.pl w części rejestr przeszczepień;
  • przesyła do Poltransplantu protokół wyboru biorcy, lub wypełnia taki protokół w www.rejestrytx.gov.p;
  • w przypadku odstąpienia od pobrania w jego trakcie lub odstąpienia od przeszczepienia po pobraniu zespół pobierający przesyła w tej sprawie do Poltransplantu raport;

6.  Zespoły transplantacyjne przesyłają do Poltransplantu za pośrednictwem modułu „Rejestracja zdarzeń i reakcji niepożądanych" w www.rejestrytx.gov.pl raporty o istotnych zdarzeniach i reakcjach niepożądanych w przypadku ich wystąpienia podczas pobrania, przechowywania, alokacji, przeszczepienia oraz w okresie po przeszczepieniu wraz z opisem czynności podjętych dla ich wyjaśnienia i zapobiegania w przyszłości.

7.  Zespoły transplantacyjne monitorują stan zdrowia biorcy oraz czynności przeszczepu zgodnie z zasadami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 25 kwietnia 2006 r. w sprawie prowadzenia krajowego rejestru przeszczepień i dokumentują to w module Rejestr Przeszczepień.

Zasady alokacji i dystrybucji pobran wątroby (2018)

Zgłoszenie biorcy do pilnego przeszczepienia wątroby plik pdf do pobrania

Zasady alokacji i dystrybucji serca

OBOWIĄZUJĄ OD 1 LIPCA 2018 R.

Podstawowe zasady alokacji i dystrybucji serc zostały zatwierdzone przez zespół ds. organizacyjnych pobierania i przeszczepiania narządów i oceny jakości świadczeń w transplantologii Krajowej Rady Transplantacyjnej w dniu 26 marca 2012 r. Następnie, na podstawie bieżących ustaleń kierowników ośrodków przeszczepiających narządy klatki piersiowej (ostatnio podczas spotkania w dniu 24 kwietnia 2018 r.) były zmieniane celem dostosowania do współczesnych praktyk w obszarach kwalifikacji oraz wyboru dawcy i biorcy.

KWALIFIKACJA CHORYCH DO PRZESZCZEPIENIA SERCA

1.  Warunkiem umieszczenia na liście oczekujących na przeszczepienie serca w trybie pilnym jest spełnienie przynajmniej jednego z kryteriów medycznych przedstawionych w Tabeli 1 i skutkuje przypisaniem biorcy odpowiedniej liczby punktów.

TABELA 1. MEDYCZNE KRYTERIA PUNKTOWE BIORCÓW ZGŁOSZONYCH DO PRZESZCZEPIENIA SERCA W TRYBIE PILNYM.

Kryterium

Mechaniczne wspomaganie krążenia (niezależnie od urządzenia i czasu trwania) (5 punktów)

Stały wlew przynajmniej jednego z wymienionych leków inotropowych w dawce (µg/kg/min):

  • dla adrenaliny ≥ 0,5
  • dla dobutaminy ≥ 7
  • dla dopaminy ≥ 4
  • dla milrinonu ≥ 50

(3 punkty)

Oporne na leczenie zagrażające życiu arytmie (3 punkty)

Ostra niewydolność serca przeszczepionego (do 7 dni od przeszczepienia) (7 punktów)

2.  Zgłoszenia biorcy serca w trybie pilnym dokonuje się poprzez przesłanie do Poltransplantu „Karty zgłoszenia biorcy do przeszczepienia serca w trybie pilnym" (Rycina 1). Jednocześnie ośrodek kwalifikujący wprowadza informację o zgłoszeniu w trybie pilnym do www.rejestrytx.gov.pl.

3.  Zgłoszenia w trybie pilnym wymagają aktualizacji danych biorcy (odnowienia zgłoszenia) co 7 dni.

DYSTRYBUCJA I ALOKACJA SERCA

1.  System działa na zasadzie zgłaszania potencjalnych dawców do ośrodków przeszczepiających serca wg parytetu „1-1-1-1".

2.  Pierwszeństwo ma pacjent zgłoszony do przeszczepienia w trybie pilnym.

3.  Priorytet mają biorcy z listy pediatrycznej w stosunku do dawców, którzy nie ukończyli 18 lat.

4.  Oferta pobrania serca dla pilnego biorcy będzie skierowana w pierwszej kolejności do zespołu, który zakwalifikował biorcę o najwyższej liczbie punktów.

5.  W przypadku jednakowej liczby punktów przyznanych wg kryteriów medycznych, o kolejności zgłoszenia i możliwości pobrania serca decyduje lokalizacja geograficzna szpitala dawcy i ośrodka transplantacyjnego przedstawiona w Tabeli 2.

TABELA 2. WOJEWÓDZTWA, W KTÓRYCH OŚRODEK TRANSPLANTACYJNY MA PIERWSZEŃSTWO POBRAŃ DLA BIORCÓW ZGŁOSZONYCH DO PRZESZCZEPIENIA W TRYBIE PLANOWYM ORAZ TRYBIE PILNYM, GDY NA LIŚCIE OCZEKUJĄCYCH ZNAJDUJE SIĘ KILKU BIORCÓW Z TĄ SAMĄ LICZBĄ PUNKTÓW.

Ośrodek Transplantacyjny

Województwo

Klinika Kardiochirurgii i Chirurgii Naczyniowej
Uniwersyteckie Centrum Kliniczne Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego

kujawsko-pomorskie, pomorskie, zachodniopomorskie

Klinika Chirurgii Serca, Naczyń i Transplantologii
Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II

lubelskie, łódzkie, małopolskie, podkarpackie, świętokrzyskie

Klinika Kardiochirurgii Katedry Kardiotorakochirurgii
Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

lubuskie, wielkopolskie

Klinika Kardiochirurgii i Transplantologii
Instytutu Kardiologii w Warszawie

mazowieckie, podlaskie, warmińsko-mazurskie

Katedra i Oddział Kliniczny Kardiochirurgii i Transplantologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, SP ZOZ Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu

dolnośląskie, opolskie, śląskie

6.  Przeszczepienie serca w trybie pilnym skutkuje wykorzystaniem swojej kolejności zgłoszenia.

7.  W przypadku przeszczepienia serca w trybie planowym, decyzję o wyborze biorcy z listy ośrodka przeszczepiającego podejmuje jego kierownik (osoba upoważniona) w oparciu o następujące kryteria: pilność przeszczepienia, wykluczenie albo dopuszczenie niezgodności immunologicznej między potencjalnym dawcą a potencjalnym biorcą, dobór anatomiczny potencjalnego dawcy i potencjalnego biorcy, wiek potencjalnego dawcy i potencjalnego biorcy, przewidywane efekty przeszczepienia, czas oczekiwania na przeszczepienie, aktualny stan zdrowia potencjalnego biorcy.

8.  W przypadkach przeszczepień planowych zespół transplantacyjny ma pierwszeństwo do pobrań w szpitalach położonych w swoim województwie i województwach pobliskich. Wykorzystanie takiego pobrania skutkuje wykorzystaniem swojej kolejności zgłoszenia. Rozmieszczenie geograficzne szpitali dawców serca i ośrodków przeszczepiających zostało przedstawione w Tabeli 2.

9.  W przypadku braku wykorzystania oferty przez wszystkie kolejne ośrodki (w tym rezygnacja z pobrania serca po przyjeździe do ośrodka dawcy) zgłoszenie uznaje się za niebyłe.

MONITOROWANIE SYSTEMU ALOKACJI

1.  Listę osób zgłoszonych do przeszczepienia z zaznaczeniem trybu zgłoszenia (planowy, pilny) prowadzi krajowa lista osób oczekujących na przeszczepienie w Poltransplancie.

2.  W przypadku odstąpienia od pobrania w jego trakcie lub odstąpienia od przeszczepienia po pobraniu zespół pobierający przesyła w tej sprawie do Poltransplantu raport.

3.  Poltransplant raz w miesiącu przekazuje do ośrodków przeszczepiających sprawozdanie z dystrybucji ofert pobrania oraz plan zgłoszeń na najbliższą przyszłość.

4.  Po przeszczepieniu zespół transplantacyjny:

  • przesyła do Poltransplantu kartę biorcy narządów wg wzoru zamieszczonego na stronie Poltransplantu www.poltransplant.pl/Download/karta_biorcy.pdf,
  • dokonuje odpowiedniego wpisu w www.rejestrtx.gov.pl w części rejestr przeszczepień,
  • przesyła do Poltransplantu protokół wyboru biorcy lub wypełnia taki protokół w www.rejestrytx.gov.pl.

5.  Zespoły transplantacyjne przesyłają do Poltransplantu za pośrednictwem modułu „Rejestracja zdarzeń i reakcji niepożądanych" w www.rejestrytx.gov.pl raporty o istotnych zdarzeniach i reakcjach niepożądanych w przypadku ich wystąpienia podczas pobrania, przechowywania, alokacji, przeszczepienia oraz w okresie po przeszczepieniu wraz z opisem czynności podjętych dla ich wyjaśnienia i zapobiegania w przyszłości.

6.  Zespoły transplantacyjne monitorują stan zdrowia biorcy oraz czynności przeszczepu zgodnie z zasadami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 25 kwietnia 2006 r. w sprawie prowadzenia krajowego rejestru przeszczepień i dokumentują to w module Rejestr Przeszczepień.

Zespół transplantacyjny zaangażowany w pobranie i przeszczepienie serca zawiadamia Poltransplant o każdym istotnym zdarzeniu niepożądanym i istotnej niepożądanej reakcji zaistniałych podczas pobrania, przechowywania, alokacji i przeszczepienia wraz z opisem czynności podjętych dla ich wyjaśnienia i zapobiegania w przyszłości.

Zasady alokacji i dystrybucji serc (2018)

Karta zgłoszenia biorcy serca w trybie pilnym (wer. 2012)


Zasady alokacji i dystrybucji pobrań płuc

Na podstawie decyzji podjętych podczas spotkania kierowników ośrodków przeszczepiających płuca oraz koordynatorów z tych ośrodków, które odbyło się 24 maja 2011 r. oraz następczych ustaleń opracowano nowe zasady alokacji i dystrybucji pobrań płuc. Obowiązują od 1 listopada 2011 r. Zasady zostały zaopiniowane przez zespól Krajowej Rady Transplantacyjnej ds. organizacyjnych pobierania i przeszczepiania narządów i oceny jakości świadczeń w transplantologii.

Kwalifikacja chorych do przeszczepienia płuc

1.  Zgłoszenia biorcy płuc w trybie pilnym dokonuje się poprzez przesłanie do Poltransplantu „Karty zgłoszenia biorcy do przeszczepienia płuc w trybie pilnym". Jednocześnie ośrodek kwalifikujący wprowadza informację o zgłoszeniu w trybie pilnym do www.rejestry.net.

2.  Zgłoszenia w trybie pilnym wymagają aktualizacji danych biorcy (odnowienia zgłoszenia) co 7 dni.

Dystrybucja i alokacja płuc

1.  System działa na zasadzie zgłaszania potencjalnych dawców do ośrodków przeszczepiających płuca wg schematu „1-1-1-1".

2.  Priorytet mają biorcy z listy pediatrycznej w stosunku do dawców, którzy nie ukończyli 16 r. ż.

3.  Pierwszeństwo ma pacjent zgłoszony do przeszczepienia w trybie pilnym.

4.  Przeszczepienie płuc w trybie pilnym skutkuje wykorzystaniem swojej kolejności zgłoszenia.

5.  W przypadku braku wykorzystania oferty przez wszystkie kolejne ośrodki (w tym rezygnacja z pobrania płuc po przyjeździe do ośrodka dawcy) zgłoszenie uznaje się za niebyłe.

6.  W przypadku przeszczepienia płuc w trybie planowym, decyzję o wyborze biorcy z listy ośrodka przeszczepiającego podejmuje jego kierownik (osoba upoważniona) w oparciu o kryteria ogólne i priorytety: pilność przeszczepienia, wykluczenie albo dopuszczenie niezgodności immunologicznej między potencjalnym dawcą a potencjalnym biorcą, dobór anatomiczny potencjalnego dawcy i potencjalnego biorcy, wiek potencjalnego dawcy i potencjalnego biorcy, przewidywane efekty przeszczepienia, czas oczekiwania na przeszczepienie, aktualny stan zdrowia potencjalnego biorcy oraz inne kryteria szczegółowe obowiązujące w danym ośrodku.

Monitorowanie systemu alokacji

1.  Listę osób zgłoszonych do przeszczepienia z zaznaczeniem trybu zgłoszenia (planowy, pilny) prowadzi krajowa lista osób oczekujących na przeszczepienie w Poltransplancie.

2.  W przypadku odstąpienia od pobrania w jego trakcie lub odstąpienia od przeszczepienia po pobraniu zespół pobierający przesyła w tej sprawie do Poltransplantu raport.

3.  Po przeszczepieniu zespół transplantacyjny:

    -   przesyła do Poltransplantu kartę biorcy narządów wg wzoru zamieszczonego na stronie Poltransplantu www.poltransplant.pl/Download/karta_biorcy.pdf,

    -   dokonuje odpowiedniego wpisu w www.rejestry.net w części rejestr przeszczepień,

    -   przesyła do Poltransplantu protokół wyboru biorcy, a w przypadku, gdy taki protokół znajdzie się w www.rejestry.net wypełnia odpowiedni formularz.

4.  Zespół transplantacyjny zaangażowany w pobranie i przeszczepienie płuc zawiadamia Poltransplant o każdym istotnym zdarzeniu niepożądanym i istotnej niepożądanej reakcji zaistniałych podczas pobrania, przechowywania, alokacji i przeszczepienia wraz z opisem czynności podjętych dla ich wyjaśnienia i zapobiegania w przyszłości.

 

Zgłoszenie biorcy do pilnego przeszczepienia płuc plik pdf do pobrania

Nowe zasady dystrybucji i alokacji narządów, Biuletyn Poltransplantu 1(20), kwiecień 2012

Zasady alokacji i dystrybucji rogówek pobranych od zmarłych dawców
z dnia 8 grudnia 2014 roku

Zasady zostały oparte na regulacjach opublikowanych w Biuletynie Poltransplantu z 2013 r. oraz na podstawie ustaleń przedstawicieli ośrodków przeszczepiających rogówkę, przedstawicieli banków tkanek oka, Krajowego Centrum Bankowania Tkanek Oka, Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego ds. Transplantacji Poltransplant, które miały miejsce podczas:

  • - szkolenia dla lekarzy stosujących przeszczepy tkanek oka „Wymogi dotyczące przeszczepiania tkanek oka”, które odbyło się 14 grudnia 2013 r. w Szczyrku,
  • -  VI Międzynarodowego Sympozjum „Postępy w diagnostyce i terapii schorzeń rogówki”, które odbyło się w dniach 6-8 marca 2014 r. w Wiśle,
  • - spotkania Kierowników ośrodków przeszczepiających rogówkę i Kierowników banków tkanek oka, które odbyło się w Warszawie 8 grudnia 2014 r.

Zasady zostaną opublikowane na stronach: www.poltransplant.org.pl, www.rejestry.net oraz w Biuletynie Poltransplantu w 2015 r.

Kwalifikacja chorych do przeszczepienia rogówki i lista oczekujących

1.  Warunkiem otrzymania przeszczepu jest wpisanie chorego na krajową listę oczekujących po zakwalifikowaniu w ośrodku kwalifikacyjnym, działającym w podmiocie leczniczym dokonującym przeszczepień rogówki. Potencjalny biorca zakwalifikowany do przeszczepienia może być zgłoszony na listę tylko przez lekarza kierującego ośrodkiem kwalifikacyjnym.

2.  Data wpisania chorego na aktywną listę oczekujących jest momentem, od którego liczy się czas oczekiwania na przeszczep.

3.  Lista prowadzona w www.rejestry.net ma zasięg ogólnopolski i jest jedyną formą prowadzenia listy oczekujących.

4.  Za dokonywanie i aktualizację wpisów potencjalnych biorców są odpowiedzialne osoby wskazane we wnioskach kierowanych do Ministra Zdrowia w celu udzielenia pozwolenia na przeszczepianie rogówki.

5.  Wpisanie chorego na listę wymaga podania następujących informacji nt.:

  • rozpoznania choroby będącej wskazaniem do przeszczepienia;
  • stopnia pilności wskazań do przeszczepienia;
  • rodzaju przewidzianego przeszczepienia;
  • cech jakości przeszczepu przewidzianego dla chorego;
  • innych cech biorcy i przeszczepu mających wpływ na alokację rogówek.

6.  Lista rozpoznań chorób będących wskazaniem do przeszczepienia jest następująca:

  • stożek rogówki;
  • inne ektazje rogówki;
  • dystrofia przednia rogówki;
  • dystrofia istoty właściwej;
  • dystrofia Fuchsa;
  • inne dystrofie rogówki;
  • blizna pourazowa;
  • inne blizny rogówki;
  • zwyrodnienie pęcherzowe;
  • inne zwyrodnienie rogówki;
  • zapalenie rogówki;
  • bielmo;
  • inne zmętnienie rogówki;
  • owrzodzenie rogówki;
  • malacja rogówki;
  • zagrażająca perforacja rogówki;
  • dokonana perforacja rogówki;
  • wrodzone nieprawidłowości rogówki;
  • dekompensacja płatka przeszczepionej rogówki;
  • inne choroby rogówki.

7.  Istnieją dwa stopnie pilności wskazań do przeszczepienia: tryb „Planowy” i „Pilny”. Zgłoszenia w trybie pilnym wymagają aktualizacji danych biorcy co 7 dni. Wpisanie na listę oczekujących w trybie pilnym wymaga spełnienia jednego z poniższych kryteriów:

    a.  schorzenie rogówki u chorego do ukończenia 18 lat;
    b.  dokonane pęknięcie (perforacja) rogówki lub przepuklina błony Descemeta;
    c.  ostry stan zapalny rogówki z martwicą;
    d.  obrzęk rogówki zagrażający zwłóknieniem istoty właściwej u chorych zakwalifikowanych do przeszczepu warstwowego tylnego;
    e.  schorzenia rogówki dające skorygowaną ostrość wzroku 0,1 lub mniej w lepszym lub jedynym oku.

8.  Typy przeszczepu są następujące:

  • przeszczep drążący
  • przeszczep warstwowy przedni
  • przeszczep warstwowy tylny
  • przeszczep rąbkowy
  • inny rodzaj przeszczepu

9.  Stratyfikacja jakościowa rogówek jest następująca:

jakość rogówki / cecha

nabłonek

istota właściwa

astygmatyzm

błona Descemeta

śródbłonek

DOSKONAŁA

brak defektów

czysta

brak

brak fałd

doskonały

BARDZO DOBRA

lekki defekt (do 20% wyschnięcia)

czysta

lekki

kilka fałd lekkiego stopnia

bardzo dobry lub doskonały

DOBRA

średni defekt (do 35% wyschnięcia i do 5% ubytku)

czysta

średni

kilkanaście fałd stopnia średniego

dobry lub bardzo dobry

DOSTATECZNA

średni do ciężkiego defekt (ponad 50% wyschnięcia i ponad 5% ubytku)

średnie i ciężkie przymglenie

ciężki

kilkanaście lub więcej fałd stopnia średniego do ciężkiego

dostateczny

NIEDOSTATECZNA

ciężki defekt

ciężkie przymglenie

ciężki

więcej niż kilkanaście fałd, odwarstwienie

niedostateczny lub dostateczny

Stratyfikacja jakościowa śródbłonka

jakość śródbłonka / cecha

liczba komórek

wielkość i kształt komórek

martwe komórki

DOSKONAŁY

powyżej 3 000 / mm2

małe o regularnym kształcie

brak

BARDZO DOBRY

powyżej 2 500 / mm2

małe o regularnym kształcie

kilka martwych komórek peryferyjnie

DOBRY

powyżej 2 000 / mm2

średnie o regularnym kształcie

kilka martwych komórek w centrum i peryferyjnie

DOSTATECZNY

poniżej 2 000 / mm2

duże komórki

liczne martwe komórki w centrum i peryferyjnie

NIEDOSTATECZNY

poniżej 2 000 / mm2

bardzo duże komórki

bardzo liczne martwe komórki w centrum i peryferyjnie

Dystrybucja i alokacja przeszczepów rogówki pobranych od zmarłych dawców

Dystrybucja rogówek przez banki tkanek jest prowadzona na 3 sposoby (Tabela 1):

  1. dystrybucja o zasięgu krajowym: rogówka jest wysyłana dla biorcy zgłoszonego na listę oczekujących przez dowolny ośrodek przeszczepiający w kraju;
  2. dystrybucja regionalna: rogówka jest wysyłana dla biorcy zgłoszonego z ośrodka przeszczepiającego znajdującego się w regionie banku; zasięg dystrybucji regionalnej wynika głównie z rozmieszczenia geograficznego banków tkanek i ośrodków przeszczepiających, regionalizację banków tkanek oraz ośrodków przeszczepiających zawiera Tabela 2;
  3. dystrybucja lokalna: rogówka jest wysyłana dla biorcy zgłoszonego z ośrodka przeszczepiającego, który dokonał pobrania, dystrybucji lokalnej podlega tylko jedna z pary pobranych rogówek.

Wybór biorcy dokonywany jest w następujący sposób:

  1. Pierwszeństwo otrzymania przeszczepu mają biorcy do ukończenia 18 lat. W przypadku istnienia na krajowej liście oczekujących kilku chorych spełniających ten warunek, pierwszeństwo ma chory najdłużej oczekujący na przeszczep. Dystrybucja rogówek z banku tkanek ma w tych przypadkach zasięg krajowy i lokalny.
  2. W drugiej kolejności banki tkanek oferują rogówki dla chorych zgłoszonych do przeszczepienia w trybie pilnym ze wskazań podanych w punkcie 7 podpunkty b, c, d, e. Z tej listy pierwszeństwo ma chory najdłużej oczekujący na przeszczep. Dystrybucja przeszczepów rogówki z banków tkanek dla tych pilnych przypadków ma zasięg krajowy i lokalny.
  3. W trzeciej kolejności przeszczep z banku tkanek jest oferowany dla biorców zgłoszonych w trybie planowym. Z tej listy pierwszeństwo ma chory najdłużej oczekujący na przeszczep, ale dystrybucja przeszczepów rogówki z banków tkanek dla przypadków planowych ma zasięg regionalny i lokalny.

Tabela 1. Zasady alokacji i dystrybucji rogówek pochodzących od zmarłych dawców.

 

Status potencjalnego biorcy

Obszar dystrybucji

Inne kryteria

W pierwszej kolejności

Biorcy do ukończenia 18 lat

Krajowy dla jednej rogówki z pary lub pojedynczej rogówki i lokalny dla drugiej rogówki z pary

W poszczególnych grupach pierwszeństwo mają biorcy najdłużej oczekujący na przeszczep

W drugiej kolejności

Biorcy zakwalifikowani do przeszczepienia z powodu pilnych, medycznych wskazań 7b, 7c, 7d, 7e.

Krajowy dla jednej rogówki z pary lub pojedynczej rogówki i lokalny dla drugiej rogówki z pary

W trzeciej kolejności

Chorzy oczekujący na planowe przeszczepienie

Regionalny dla jednej rogówki z pary lub pojedynczej rogówki i lokalny dla drugiej rogówki z pary

Tabela 2. Regionalizacja banków tkanek i ośrodków przeszczepiających rogówki.

Bank tkanek→

Katowice Szpital Kolejowy

Lublin SPSK 1

Sosnowiec WSS nr 5

Szczecin ZBTO

Warszawa BTO

Zabrze Homograft

Warszawa WIM

Ośrodek transplantacyjny↓

Białystok USK

 

 

 

 

Region

 

Region

Bydgoszcz UMK

 

Region

   

Region

 

Region

Bytom WSS nr 4

Region

Region

Region

   

Region

 

Gdańsk UCK

 

Region

Region

     

Region

Katowice Kol.

Region

Region

Region

   

Region

 

Katowice SPSK 5

Region

Region

   

Region

Region

 

Kędzierzyn- Koźle

Region

Region

Region

 

     

Kraków „Na Wzg.”

   

Region

   

Region

Region

Lublin SPSK 1

 

Region

Region

       

Łódź  Weteran.

 

Region

Region

 

Region

   

Polanica Zdrój

Region

Region

Region

       

Poznań Strusia

 

Region

   

Region

   

Poznań UM

             

Sosnowiec WSS 5

Region

 

Region

       

Szczecin SPSK 2

       

Region

Region

 

Szczecin SP WSZ

       

Region

Region

 

Szczecin ZBTO

             

Warszawa WIM

 

Region

     

Region

Region

Warszawa WUM

 

Region

 

 

Region

Region

 

Warszawa WIML

 

Region

   

Region

 

Region

Warszawa SPKSO

 

Region

   

Region

Region

Region

Warszawa Mavit

             

Wrocław USK

 

Region

     

Region

 

Wrocław Spektrum

Region

       

Region

 

Wrocław Wojsk.

Region

 

Region

       

(Treść tabeli, bez konieczności dodatkowych ustaleń przedstawicieli banków tkanek i ośrodków transplantacyjnych zmienia Poltransplant w przypadku pozwoleń dla nowych banków tkanek oka i nowych ośrodków transplantacyjnych na podstawie dokumentów pozyskanych z Ministerstwa Zdrowia lub w przypadku nowych porozumień pomiędzy bankami i ośrodkami na podstawie informacji pozyskanych z tych podmiotów)

4.  Dystrybucję przeszczepów rogówki wg ustalonych wyżej kryteriów prowadzą banki tkanek.

5.  Bank po wysłaniu rogówki do ośrodka przeszczepiającego sporządza protokół alokacji i dystrybucji rogówki wg wzoru podanego poniżej, który przesyła do ośrodka przeszczepiającego i do Poltransplantu.

6.  Bank tkanek może udostępnić ośrodkowi przeszczepiającemu dwie rogówki dla jednego biorcy na wypadek konieczności wykorzystania obu przeszczepów (przeszczep zabezpieczający), we wstępnym protokole wyboru biorcy w rubryce liczba przekazanych rogówek wpisuje się wtedy liczbę 2.

7.  W przypadku wykorzystania drugiej rogówki dla innego biorcy ośrodek przeszczepiający wybiera biorcę w oparciu o kryteria medyczne i czas oczekiwania na przeszczep umieszczone w tabeli 1, ale spośród biorców zakwalifikowanych do przeszczepienia w swoim ośrodku.

8.  Po przeszczepieniu ośrodek przeszczepiający dokonuje niezwłocznie odpowiedniego wpisu w www.rejestry.net w części rejestr przeszczepień oraz przesyła do Poltransplantu i banku tkanek protokół wyboru biorcy (lub biorców) wg wzoru podanego poniżej.

Protokół alokacji i dystrybucji rogówki pobranej od zmarłego dawcy

Protokół wyboru biorcy rogówki pobranej od zmarłego dawcy

 

Copyright © 2005-2018 Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne ds. Transplantacji "Poltransplant"