Data ogłoszenia: 2010-04-20
Data wejścia w życie: 2010-05-05
Data obowiązywania:
2010-05-05
Dziennik Ustaw z 20 kwietnia 2010 Nr 64 poz. 403
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)
z dnia 30 marca 2010 r.
w sprawie szkoleń osób, których czynności bezpośredniowpływają na jakość komórek, tkanek lub narządów, a także bezpieczeństwo dawcówi biorców2)
Na podstawie art. 40a ust. 8 ustawy z dnia 1 lipca
2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek,
tkanek i narządów (Dz. U. Nr 169, poz. 1411 oraz z 2009 r. Nr 141,
poz. 1149) zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) ramowe programy szkoleń osób, których czynności
bezpośrednio wpływają na jakość komórek, tkanek lub narządów oraz
bezpieczeństwo dawców i biorców, w zakresie:
a) pobierania, przechowywania i przeszczepiania
narządów oraz szpiku, komórek krwiotwórczych krwi obwodowej i krwi
pępowinowej,
b) pobierania, gromadzenia, testowania,
przetwarzania, sterylizacji, przechowywania i dystrybucji komórek i
tkanek oraz pozyskiwania szpiku, komórek krwiotwórczych krwi
obwodowej i krwi pępowinowej
- zwanych dalej
"szkoleniami";
2) sposób dokumentowania przebiegu szkoleń;
3) wzór zaświadczenia o odbytym szkoleniu, zwanego
dalej "zaświadczeniem";
4) szczegółowe wymagania wobec jednostek, w których
odbywają się szkolenia.
§ 2. 1.
Ramowe programy szkoleń, o których mowa w § 1 pkt 1, dotyczące
szkoleń prowadzonych w formie szkoleń wstępnych, ustawicznych i
uaktualniających:
1) dla koordynatorów pobierania i przeszczepiania
komórek, tkanek i narządów w zakresie pobierania, przechowywania i
przeszczepiania narządów oraz szpiku, komórek krwiotwórczych krwi
obwodowej i krwi pępowinowej są określone w załączniku nr 1 do
rozporządzenia;
2) w zakresie pobierania, gromadzenia, testowania,
przetwarzania, sterylizacji, przechowywania i dystrybucji komórek i
tkanek oraz pozyskiwania szpiku, komórek krwiotwórczych krwi
obwodowej i krwi pępowinowej są określone w załączniku nr 2 do
rozporządzenia.
2. Zakres tematyczny określony w ramowych programach
szkoleń realizuje się metodą wykładów, internetowych programów
edukacyjnych z ograniczonym dostępem lub zajęć praktycznych w
zakładach opieki zdrowotnej, bankach tkanek i komórek oraz
medycznych laboratoriach diagnostycznych wykonujących zadania, o
których mowa w § 1 pkt 1.
§ 3. Wzór
zaświadczenia jest określony w załączniku nr 3 do
rozporządzenia.
§ 4. 1.
Szkolenia w jednostkach, o których mowa w art. 40a ust. 7 ustawy z
dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu
komórek, tkanek i narządów, zwanej dalej "ustawą", odbywają się po
spełnieniu następujących wymagań:
1) zawarciu pisemnej umowy dotyczącej realizacji
ramowych programów szkoleń przez Centrum
Organizacyjno-Koordynacyjne do Spraw Transplantacji "Poltransplant"
albo Krajowe Centrum Bankowania Tkanek i Komórek oraz wyłonioną w
drodze konkursu ofert jednostkę, w której odbywają się
szkolenia;
2) ogłoszeniu przez jednostkę, w której odbywają się
szkolenia, do dnia 15 grudnia każdego roku programu tych szkoleń na
następny rok;
3) zapewnieniu przez jednostkę, w której odbywają się
szkolenia, sprawnej organizacji procesu dydaktycznego oraz
prowadzeniu w sposób ciągły wewnętrznej oceny jakości szkoleń;
4) opracowaniu przez jednostkę, w której odbywają się
szkolenia, w formie pisemnej, szczegółowych programów zajęć, o
których mowa w § 2 ust. 2, oraz dokumentacji przebiegu szkoleń,
uwzględniającej ewidencję uczestników szkoleń prowadzoną zgodnie z
danymi zawartymi w kartach szkoleń;
5) realizacji programu, o którym mowa w pkt 4, z
zastosowaniem nowoczesnych metod dydaktycznych, adekwatnych do
przedmiotu oraz celu zajęć.
2. Przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się w przypadku,
gdy jednostką, w której odbywają się szkolenia, o której mowa
w:
1) art. 40a ust. 1 pkt 1 ustawy - jest Centrum
Organizacyjno-Koordynacyjne do Spraw Transplantacji
"Poltransplant";
2) art. 40a ust. 1 pkt 2 ustawy - jest Krajowe
Centrum Bankowania Tkanek i Komórek.
§ 5. 1.
Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne do Spraw Transplantacji
"Poltransplant", Krajowe Centrum Bankowania Tkanek i Komórek oraz
jednostki, w których odbywają się szkolenia, przechowują
dokumentację dotyczącą:
1) ramowych programów szkoleń, o których mowa w art.
40a ust. 2 ustawy;
2) list osób biorących udział w szkoleniach;
3) zaświadczeń;
4) wyników z odbytych szkoleń, o których mowa w art.
40a ust. 5 ustawy.
2. Dokumentacja, o której mowa w ust. 1, może być
prowadzona i przechowywana w formie elektronicznej.
3. Dokumentację, o której mowa w ust. 1, przechowuje
się przez okres co najmniej 5 lat od dnia zakończenia szkolenia w
sposób zabezpieczający przed jej utratą i dostępem osób
nieuprawnionych.
4. Dokumentacja przesyłana drogą elektroniczną
powinna być oznakowana w sposób umożliwiający jednoznaczną
identyfikację nadawcy oraz zabezpieczający przed jej utratą i
dostępem osób nieuprawnionych.
5. Do przetwarzania danych osobowych w formie
elektronicznej stosuje się wysoki poziom bezpieczeństwa
przetwarzania danych osobowych w systemie informatycznym w
rozumieniu przepisów o dokumentacji przetwarzania danych osobowych
oraz warunków technicznych i organizacyjnych, jakim powinny
odpowiadać urządzenia i systemy informatyczne służące do
przetwarzania danych osobowych.
§ 6.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia
ogłoszenia.
1) Minister Zdrowia kieruje
działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w
sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr
216, poz. 1607).
2) Niniejsze rozporządzenie
dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących
dyrektyw Unii Europejskiej:
- dyrektywy 2004/23/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie
ustalenia norm jakości i bezpiecznego oddawania, pobierania,
testowania, przetwarzania, konserwowania, przechowywania i
dystrybucji tkanek i komórek ludzkich (Dz. Urz. UE L 102 z
07.04.2004, str. 48, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie
specjalne, rozdz. 15, t. 8, str. 291),
- dyrektywy 2006/17/WE
Komisji z dnia 8 lutego 2006 r. wprowadzającej w życie dyrektywę
2004/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do
niektórych wymagań technicznych dotyczących dawstwa, pobierania i
badania tkanek i komórek ludzkich (Dz. Urz. UE L 38 z 09.02.2006,
str. 40),
- dyrektywy 2006/86/WE
Komisji z dnia 24 października 2006 r. wykonującej dyrektywę
2004/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie wymagań
dotyczących możliwości śledzenia, powiadamiania o poważnych i
niepożądanych reakcjach i zdarzeniach oraz niektórych wymagań
technicznych dotyczących kodowania, przetwarzania, konserwowania,
przechowywania i dystrybucji tkanek i komórek ludzkich (Dz. Urz. UE
L 294 z25.10.2006, str. 32).
Załączniki do
rozporządzenia Ministra Zdrowia
z dnia 30 marca 2010 r. (poz. 403)
Załącznik
nr 1
RAMOWY PROGRAM SZKOLEŃ:
WSTĘPNEGO, USTAWICZNEGO I UAKTUALNIAJĄCEGO, ORGANIZOWANYCH PRZEZ
CENTRUM ORGANIZACYJNO-KOORDYNACYJNE DO SPRAW TRANSPLANTACJI
"POLTRANSPLANT" - MINIMALNY CZAS SZKOLENIA 40 GODZIN
|
Lp.
|
Tematyka zajęć, w tym
seminaryjnych
|
|
1
|
Wprowadzenie do
zajęć.
|
|
2
|
Historia medycyny
transplantacyjnej.
|
|
3
|
Aktualny stan
przeszczepiania narządów w Polsce. Zapotrzebowanie na leczenie
przeszczepianiem narządów i możliwości jego realizacji.
|
|
4
|
Polskie i europejskie
przepisy prawne dotyczące pobierania i przeszczepiania komórek,
tkanek i narządów.
|
|
5
|
Stanowisko, rola i
pozycja koordynatora pobierania i przeszczepiania komórek,
tkanek
i narządów. Umocowanie prawne i zawodowe. Koordynacja i organizacja
pobierania komórek, tkanek i narządów od osób zmarłych.
|
|
6
|
Koncepcje i kryteria
śmierci człowieka. Rozpoznawanie zgonu. Śmierć mózgowa i jej
następstwa. Śmierć w mechanizmie zatrzymania krążenia.
|
|
7
|
Opieka nad dawcą po
rozpoznaniu śmierci mózgu. Wyrównywanie zaburzeń ustrojowych.
Podtrzymywanie czynności narządów.
|
|
8
|
Wskazania i
przeciwwskazania do pobrania narządów od zmarłych. Identyfikacja
możliwości pobrania narządu. Potencjał dawstwa. Zasady programu
Donor Action.
|
|
9
|
Psychologiczne aspekty
umierania i śmierci. Rozmowa z rodziną zmarłego.
|
|
10
|
Rozmowa z rodziną
potencjalnego dawcy narządów do przeszczepienia.
|
|
11
|
Rozmowa z rodziną
zmarłego o pobraniu narządów.
|
|
12
|
Pobranie wielonarządowe.
Aspekty chirurgiczne i organizacyjne.
|
|
13
|
Zasady zabezpieczenia
narządów przed niedokrwieniem. Metody przechowywania.
|
|
14
|
Niedokrwienie narządu;
wczesne i odległe następstwa.
|
|
15
|
Wskazania i kwalifikacja
chorego do przeszczepienia nerki.
|
|
16
|
Wskazania i kwalifikacja
chorego do przeszczepienia wątroby.
|
|
17
|
Wskazania i kwalifikacja
chorego do przeszczepienia serca.
|
|
18
|
Wskazania i kwalifikacja
chorego do przeszczepienia trzustki.
|
|
19
|
Układ zgodności tkankowej
i zasady doboru immunologicznego dawcy i biorcy.
|
|
20
|
Alokacja i dystrybucja
narządów.
|
|
21
|
Leczenie immunosupresyjne
po przeszczepieniu narządu. Rozpoznawanie i leczenie procesu
odrzucania.
|
|
22
|
Przeszczepianie szpiku,
komórek krwiotwórczych krwi obwodowej i krwi
pępowinowej.
|
|
23
|
Pobieranie i
przeszczepianie tkanek oka.
|
|
24
|
Odrębności pobierania i
przeszczepiania narządów u dzieci.
|
|
25
|
Zasady przejrzystości
bezpieczeństwa i nadzoru przeszczepiania narządów w
Polsce.
|
|
26
|
Praktyczne aspekty
koordynacji - od rozpoznania zgonu do pobrania.
|
|
27
|
Standardy jakości i
bezpieczeństwa przeszczepiania narządów. Zdarzenia niepożądane.
Dawcy zwiększonego ryzyka. Zapobieganie przenoszeniu nowotworów od
dawcy do biorcy przeszczepu.
|
|
28
|
Powikłania zakaźne
(wirusowe, bakteryjne i grzybicze) u chorych po przeszczepieniu
narządów.
|
|
29
|
Zasady prowadzenia
dokumentacji dotyczącej wszystkich etapów koordynacji pobrania
wielonarządowego.
|
|
30
|
Przeszczepianie nerek i
wątroby od dawców żywych.
|
|
31
|
Krajowa Lista Osób
Oczekujących na Przeszczepienie.
|
|
32
|
Zasady opieki
długoterminowej nad chorym po przeszczepieniu narządu.
|
|
33
|
Ekonomiczne aspekty
przeszczepiania narządów w Polsce.
|
|
34
|
Praca koordynatora przed,
w czasie i po zabiegu przeszczepienia narządu.
|
|
35
|
Przeszczepy
biostatyczne.
|
|
36
|
Rozmowa z rodziną
zmarłego dawcy. Symulacje.
|
|
37
|
Promocja idei
przeszczepiania w społeczeństwie.
|
|
38
|
Społeczno-obyczajowe
aspekty przeszczepiania narządów.
|
|
39
|
Promocja przeszczepiania
w środowisku szpitalnym.
|
|
40
|
Symulacje poszczególnych
etapów pracy koordynatora.
|
Załącznik
nr 2
RAMOWY PROGRAM SZKOLEŃ:
WSTĘPNEGO, USTAWICZNEGO I UAKTUALNIAJĄCEGO, ORGANIZOWANYCH PRZEZ
KRAJOWE CENTRUM BANKOWANIA TKANEK I KOMÓREK - MINIMALNY CZAS
SZKOLENIA 25 GODZIN
|
Lp.
|
Tematyka zajęć, w tym
seminaryjnych
|
|
1
|
Wprowadzenie do zajęć -
bankowanie tkanek i komórek jako dziedzina medycyny
transplantacyjnej, rodzaje banków tkanek i komórek, aspekty etyczne
bankowania tkanek
i komórek.
|
|
2
|
Historia bankowania
tkanek i komórek.
|
|
3
|
Aktualny stan
przeszczepiania komórek i tkanek w Polsce. Zapotrzebowanie na
leczenie przeszczepianiem komórek i tkanek i możliwości jego
realizacji.
|
|
4
|
Polskie i europejskie
przepisy prawne dotyczące pobierania i przeszczepiania komórek,
tkanek
i narządów.
|
|
5
|
Kwalifikacja dawców
tkanek i komórek - kryteria ogólne i szczegółowe.
|
|
6
|
Stanowisko, rola i
pozycja koordynatora pobierania i przeszczepiania komórek,
tkanek
i narządów. Umocowanie prawne i zawodowe. Koordynacja i organizacja
pobierania komórek, tkanek i narządów od osób zmarłych.
|
|
7
|
Koncepcje i kryteria
śmierci człowieka. Rozpoznawanie zgonu. Śmierć mózgowa i jej
następstwa. Śmierć w mechanizmie zatrzymania krążenia.
|
|
8
|
Rozmowa z rodziną
potencjalnego dawcy komórek, tkanek i narządów do
przeszczepienia.
|
|
9
|
Pobranie komórek i tkanek
podczas pobrań narządowych. Aspekty chirurgiczne i
organizacyjne.
|
|
10
|
Pobranie komórek i tkanek
podczas sekcji sądowo-lekarskich i anatomopatologicznych. Aspekty
chirurgiczne i organizacyjne.
|
|
11
|
Pobieranie i
konserwowanie tkanek i komórek układu
mięśniowo-szkieletowego.
|
|
12
|
Pobieranie i
konserwowanie tkanek i komórek oka.
|
|
13
|
Pobieranie i
konserwowanie tkanek i komórek układu
sercowo-naczyniowego.
|
|
14
|
Pobieranie i
konserwowanie tkanek i komórek skóry.
|
|
15
|
Pobieranie i
konserwowanie komórek układu krwiotwórczego - szpiku, komórek
krwiotwórczych krwi obwodowej i krwi pępowinowej.
|
|
16
|
Zdarzenia i reakcje
niepożądane, w tym powikłania zakaźne (wirusowe, bakteryjne i
grzybicze), przeniesienie nowotworu.
|
|
17
|
Promocja idei
przeszczepiania w społeczeństwie.
|
|
18
|
Społeczno-obyczajowe
aspekty przeszczepiania komórek, tkanek i narządów.
|
|
19
|
System zapewnienia
jakości w bankach tkanek i komórek.
|
|
20
|
Zastosowania kliniczne
przeszczepów tkankowych i komórkowych.
|
Załącznik
nr 3
WZÓR ZAŚWIADCZENIA O
ODBYTYM SZKOLENIU

|